orcr het Universileitswezen. 373 



sieclen voor de siofTelijke l)elangen des volks, zien het voorbij , 

 dat ook die stoffelijkc belangen des volks, zullen zij op vaste 

 groridslagen rusten, eene zelfstandige en theoretisclie ontwikke- 

 ling der \veleuschappen vorderen. Zonder de nasporing tocli 

 van alles, \vat tot haar gebied behoort, zonder eene \vijsgeerige 

 beoefening ook van haar bespiegelend gedeelte, zonder de volle- 

 digste ontwikkcling van al hare deelen , vooral in het onderliuge 

 verband, waarin alle tot elkander staan, kan geene wetenschap 

 bestaan of bloeijen. Intusschen zijn de wetenschappen bronnen 

 van lallooze toepassingen , niet alleen op Nijverheid, op Handel, 

 op Staatsbesluur, maar levens op alle deelen van het praktisch- 

 maatschappelijke leven. Uit dien hoofde behooren de middelen , 

 besteed ter voorkoming, dat die bronnen zouden kunnen op- 

 houden te vloeijen, eene ruime plaats in de Staals-Uitgaven te 

 beslaan, ook bij eene strikte beperking dier uitgaven tot de 

 stoffelijke behoeften des volks; ja zelfs dan, wanneer men het 

 zedelijke nut mogt miskennen, hetwelk zij aan den Staat aan- 

 brengen. Te beweren, dat kleine Staten ter besparing van kos- 

 ten hun voordeel kunnen doen met de instellingen , waartoe 

 grootere Staten ruimere middelen kunnen aanwenden , in te 

 krimpen, zou eene miskenning zijn van het verband, hetwelk 

 er is tusschen den geest en den vorm van wetenschappelijke In- 

 stellingen en den geest en den vorm van den Burgerstaat ; zou 

 eene miskenning zijn van het gewigt van staatkundige zelfstan- 

 digheid en nationaliteit voor een volk; en met betrekking tot 

 oris Vaderland, Sire! zou het eene onteerende wegwerping zijn 

 van een nationaal goed, van een kostbaar erfdeel, door onze 

 Voorvaderen ons nagelaten , en door hen daargesteld juist in de 

 tijden van WILLEM I , MAURITS en FREDERIK HENDRIK , toen de 

 kampstrijd tegen Spanje zulke ontzettende opofferingcn van hen 

 vorderde 



Het beginsel, dat Universiteiten in hare eerste en hoogste be- 

 siemming ontwikkelingsplaatsen zijn van Wetenschappen en van 

 Geleerden zelve, leidt voornamelijk tot eenige gevolgtrekkingen, 

 \velke de Derde Klasse van het Instituut zich veroorlooft aan de 

 overweging van Uwe Majesteit aan te bevelen. 



