Over den Landm. enKaartgr. PL. BALTHASAR en zijne Zonen. 331 



dezelve ook, zijnes ondanks, ongelukkiglijk den vijand in handen 

 geraken en dezen tot leidraad dienen konden waarvan wij zoo 

 straks eenig spoor (19 September en 1 October 1608, vergel. met 

 17 Sept. 1609) meenen te kunnen ontdekken ; welke dezer re- 

 denen de ware was, en of een en andere derzelve zich vereenigde : 

 genoeg, deze \verkzaamheid van B. wordt, om het mogelijk mis- 

 bruik , van hooger hand beperkt. 



VIII. 



Zulks blijkt ons nog te meer, als de aanslag der Spanjaarden 

 op Gelderlaiid, zijne aandacht trekt. Hun poging om in den 

 jare 1606 de Waal over te gaan en in de Betuwe te komen, 

 doch die hun belet werd, had hem aanleiding gegeven tot net 

 snijden eener kaart van de Bommelerweert en de aanleggende 

 plaetsen." Hij droeg haar aan H. H. M. op, voor welke hulde 

 hem 100 Gld. werd toegelegd (Res. St. Gen. 4 Septemb. 1607), 

 doch een jaar later (19 September 1608) bepaalde men dat de 

 kaart, zonder die te laten voltrekken en drukken, ten comp- 

 toire der H. H. Staten moest blijven en dat den maker ter ver- 

 goeding voor alle zijne pretensien op de inne gehouden caerte" 

 zoude toegelegd worden 100 gld. eens; doch welke som iets 

 later (1 October daar aan volgende) door H. H. M. verhoogd 

 werd tot 150 gld 1 . Men vreesde teregt dat de vijand nu of 

 later zijne pogingen aldaar herhalen en zich daarbij van de hem 

 onder de oogen gekomene topographische opgaven bedienen mogte. 

 En hoe gegrond die vrees was, toonden weldra de Spaansche 

 togten van den jare 1624 en 1629. De Stateu zorgden echter 

 dat dit innehouden niet ten nadeele des kunstenaars gedijen 

 mogt. Ik heb in het Lands Archief te vergeefs nasporingen 

 trachten te doen of aldaar iets van zijn werk te vinden ware. 

 Doch het koper zal gewis van over lange reeds tot audere eindeii 

 gebruikt zijn. Afdrukken zijn er zeker nooit van vervaardigd. 

 Intusschen zal hij van zijne verkregene kunde des Bommeler- 

 waards gebruik gemaakt hebben ter verbetering der tweede uit- 



1 D. 17 Sept. 1609, wordt dczc kaart van den Bommelerwaard nog eens vcrmeld. 



22* 



