Adres over het Universiteitswezen. 375 



cursus is toegewijd aan de wetenschappelijke beliandeling van 

 die algemeene en fundamentele studien, die men niet oneigen- 

 aardig met den naam van humaniora aanduidt; eene belian- 

 deling, waarvoor de noodige kundigheid en vaardigheid, door 

 iniddel van het Gymnasiaal onderwijs , vooraf behooren verkre- 

 gen te zijn. Er zijn dus bedoeld die literae huinaniores , die 

 tot alle beschaving leiden, en den grondslag daarvan uitmaken. 

 Doch dit beginsel is, naar het oordeel der Klasse, in de Aka- 

 demische Verordeningen noch sterk of duidelijk genoeg uitgedrukt, 

 noch juist genoeg begrepen bij alien , die het moesten handha- 

 ven. Daarbij kwam, dat de toepassing te kampen had met vele 

 vooroordeelen en bijzondere inzigten, onder anderen ook met die 

 van het publiek, dat steeds op alle voorwaarden , aan Akade- 

 inische graden verbonden, wil afdingen, en met de minst mo- 

 gelijke kundigheden de hoogste regteii wil verkrijgen. 



Dit beginsel sluit ten derde het denkbeeld uit, alsof de Ge- 

 leerden, van Staatswege aan eene Universiteit vereenigd, moeten 

 beschouwd worden , als een vast corps ambtenaren , waarvan 

 het getal en de hulpmiddelen , hun daar ten dienste gesteld, 

 zouden kunnen beperkt worden tot de noodzakelijke behoeften 

 van het onderwijs. Veeleer zal als stelregel moeten worden aan- 

 genomen, dat de uitgaven, besteed aan goede Universiteiten , als 

 Kweekplaatsen van Wetenschap, uit wier bronnen voor de Na- 

 tionale welvaart zoovele stroomen voortvloeijen , den nationalen 

 rijkdom inderdaad vergrooten , en dat het bestaan en de hand- 

 having van meerdere Universiteiten^ aan onderscheidene oorden 

 des J^aderlands gevestigd, niet dan weldadig kunnen werken op 

 de veelzijdige beschaving en verlichting des geheelen volks, en 

 op eenen edelen naijver, in het rijk der weieuschappen on- 

 misbaar. 



Maar Universiteiten zijn in de tweede plaats Inrigtingen van 

 Hooger Onderwijs. De ontwikkelingsplaatsen van alle weten- 

 schappen zijn door de vereeniging van vele Geleerden en hulp- 

 middelen uatuurlijk geschikt om tevens Kweekscholen te zijn 

 voor de zoogenaamde wetenschappelijke standen; plaatsen, waar 

 de hoogste wetenschappelijke vorming verkrijgbaar is; waar de 



