Adres aver het Universiteitswezen. 377 



tiers in de lessen tot zelfstaudige workzaamheid (activiteil) ge- 

 roepen worden, door middel van telkens wederkeereude wisse- 

 ling van denkbeelden met de toehoorders, welke alzoo tot \verk- 

 dadige outwikkeling leidt, hetgeen Hoogleerareu aan de Duitsche 

 Universiteiien dikwerf als een voorregt ouzer Nederlandsche in- 

 rigtingen hebben opgemerkt. 



Bij deze bescbouwing der Universiteiten , als Scbolen van Hoo- 

 ger Ouderwijs, rijst voorcerst de vraag op, of aan ieder bet regt 

 moet gelaien worden, om van dat onderwijs gebruik te gaaa 

 maken, dan \vel, of de Regeririg de toelaling tot dat onderwijs 

 aan de voorwaarde van genoegzame voorbereiding mag en moet 

 verbinden; en ten twcede, of de Regeriug aan de Geleerden, 

 wien zij de ontwikkeling der wetenschappen , tevens met bet 

 Hooger Onderwijs des volks, toeverirouwd beeft, ook bet regt 

 moet toekenuen, om, door bet verleenen van graden, de be- 

 voegdbeid toe te wijzen tot bet uitoefenen der beroepen en het 

 beklecden van ambten , tot welke eene wetenschappelijke vorming 

 onontbeerlijk is. 



Ten aanzien van de eerste vraag, is de Klasse van meening, 

 dat aan ben , die van bet Hooger Onderwijs willen gebruik ma- 

 ken, alleen ter verkrijging van kennis, zonder het voornemen, 

 om, door het erlaiigen van Akademische Graden, de daaraan 

 verbondene regteu te bekomen, gelijk mede aan Bnitenlandeis , 

 die ouze Universiteiien zouden willen bezoeken, alleen om op 

 dezelve eenc wetenschappelijke opvoeding le genieten, de toegang 

 lot dezelve zou moeten worden opengesteld , zonder eenig 011- 

 derzoek naar de genoegzaamheid hunner voorbereiding. Doch 

 het vermenigvuldigen van Sludenten, die nog niet tot de be- 

 hoorlijke rijpheid om Hooger Onderwijs te ontvangen, gekomen 

 zijn, beeft vele en groote nadeelen, waarondcr dit niet bet min- 

 ste is, dat de Hoogleeraren daardoor te zeer moeten afdalen tot 

 de eerste beginselen der Weteuschap, en verstoken worden van 

 het voorregt, om door aanraking met eene vatbare jongelingschap 

 liun onderrigt dienstbaar te maken aan eigeue ontwikkeling, en 

 alzoo aan de bevordering der wetenschap. Ter voorkoming van 

 de groote nadeelen, welke het aanwezen eener nog niet rijpe 



25 



