( 169 ) 



klei- en modderigen bodem , gelijk zulks blijkbaar is in 

 de haven en het voorland te Ddfzijl , waar , bij laag 

 water des zomers, veeltijds eene groote uitgeflrektheid 

 lands voor de zonneftralen bloot ligt. 



Dit laagfte deel des /Yy//?g0-kwartiers , waarvan Ap- 

 pingedam nagenoeg het middeldeel beflaat, leed daarom 

 ook, zoo wel door fchadelijke uitwafemingen als wegens 

 gebrek aan goed water, zoo hevig door de volksziekte 

 van 1826, inzonderheid deze ftad en de dorpen Wir- 

 dum 9 Nieuwolde , Lopperfum , Solwert en Mecthuizen 9 

 zoo wel als de kleigronden van het Qldambt en de na- 

 der aan zee , doch op eenen moerasfigen grond gelegene 

 dorpen Beerta , Midwolda , Finfterwolde en Hamrik. 



In de omftreken der (lad Groningen^ als te Zuid- 

 broek , Sappemeer en Ploogezand (*) heerschte dezelfde 

 ziekte , doch veel zachtaardiger , terwijl de op hoogere 

 veenen gelegene dorpen Middelbert^ Veendam, Wilder- 

 vank en Wolvefchans , zoowel als voornoemde zand- 

 gronden , weinig of niet werden aangetast , gelijk in het 

 westerk warder , Tolbert , Noordwijk 9 Oude Schans, en 

 in het ^/V^///2^o-kwartier, Seharmer , Colham en naburige 

 dorpen , waarvan de oorzaak daarin gelegen is , dat de 

 hoogere zand- en losfe hooge veengronden tneer inzuigen 

 dan uitwafemen , zijnde de veenen digter bij Groningen , 

 ten zuid-oosten en westen, lager, en dus voor de ftad 

 nadeelig. 



Behalve voornoemde zandgronden beftaat deze Provin- 



cie 



C*) J c. o. FRICKE , Berigten wegens de epldemsche-ziekte^ wel- 

 \e in 1826 in Holland en Oostvriesland geheerscht heeft, bcnevens 

 N. L. HACHMANN, Over dc endemic in het ambt Ritzcbuttet. 



L 5 



