D E R M A A T S C H A P P IJ. xv 



juisten loop der ten dozen bedoelde communicatic aanwyzende , en 

 eene globale opgave der kosten vergezeld te zien. 



XIV. Daar, niettegenltaande de groote verbeteringen , wel- 

 ke de ftoomwerktuigen , in de laatfte jaren , hebben onder- 

 gaan , men, tot nog toe, in de Noordelijke Provincien onzes 

 Vaderlands , van dezelve nog weinig of geen gebruik maakt , 

 ter outlasting van polders en drooggemaakte meren, zoo viaagc 

 de Maatfchappij : : Zijn er genoegzame redenen voorhau- 

 x den, waarom, niettegenftaande de aan de ftoomwerktuigen 

 toegebragte verbeteringen, het als nog niet raadzaam kan 

 worden geacht, van dezelve, ter outlasting onzer lage lan- 

 den en polders gebruik te maken \ of moet dit daarentegen 

 aan nadere oorzaken , het zij gehechtheid aan beftaande in- 

 rigtingen , aard van verdeeling der opmalingen 5 en toeftand 

 3, der polders en meren, enz., of ook welligt aan de meer- 

 dere kostbaarheid der ftichting en onderhoud der ftoomtui- 

 gen worden toegefchreven , en zoo al het algemeene ge- 

 brnik dezer ftoomtuigen tot dit doel niet konde worden 

 nangeprezen , zijn er dan gevallen. en zoo ja, welke, waar- 

 in dezelve, ter bevordering der uitwatering, van dienst 

 zouden kunnen zijn?" 



XV. Is er eenige grond , om de ziekte, die er in de 

 Provincien Groningen en f^riesland^ in Julij 1826, ontftaan 

 is, grootendeels, volgens het gevoelen \ an fommigen , toe 

 te fchrijven aan de overftroomingen van Febrnarij des vo- 

 ,, rigen jaars , en wel aan de flijkige ftoffen daarbij op de 

 landen gebrngt, o> is het wel ooit uit on.ervinding geble- 

 ,, ken j dat de bij overftroomingen op de landen gebragte 

 , ftoffen 5 nadat die landen zijn begroeid geweest, in een 



volgend jaar voor de gezondheid der menfchen (chadelijk 

 geweest zijn? Hoe is wijders de (lelling , dat de over- 

 ftroomingen van Februarij 1825 , tot de ziekte van de laat- 

 lie helft van 1826, in f^riesland^ Groningerland , en elders, 

 aanleiding zouden hebben gegeven, overeen te brengen met 

 de ondervinding, dat op vele kleilanden in gemelde Provin- 

 cien , waar geene overftrooming heefc plaats gehad , (zie 

 de kaart der in 1825 overftroomde landen), dergelijke ziek- 

 te geheerscht heeft ? En indien de gemelde ftelling niet 

 genoegzaam gegrond moge geacht worden, aan welke ande- 

 re oorzaken kan dan het ontftaan der in de gemelde Pro- 

 vincien geheerscht hebbende ziekte met meerder waar- 

 fchijnlijkheid worden toegefchreven ?" 

 XVI. Welke zijn de eigenaardige kenmerken of ver- 

 fchijnfelen (Symptowes') , waardoor de ziekte , welke in de 

 Provincien Groningen en Friesland , in de lagere gedeelten 

 van Overtjsfel, in vele gedeelten van Noord-Holland ^ in 

 Amfterdam , en elders geheerscht heeft , zich van vorige in 

 die Provincien geheerscht he,bbende koortsziekten , zoo 



ver- 



55 



35 



