( 183 ) 



gedragen , om te Sncek en Groningen het getal der doo- 

 den te doen verviervoudigen ; in deze Had was in 1825 

 van i Mei tot ultimo December de fterfte 6i2 9 doch 

 gedurende hetzelfde tijdperk van 1826 tot 2679 opge- 

 klommen , terwijl te Sneck het gewone jaarlijkfche getal 

 van 100 tot 122, in 1826 tot boven de 600 was gefte- 

 gen. CO 



2. Het tweede gedeelte van Vriesland^ dat zich van 

 deze meren naar de boorden der Zuider- en Noordzec 

 uitftrekt 9 ligt eenigzins hooger en beftaat nit vetteklei-, 

 zoowel koren- als weidelanden , die best koren , aardap- 

 pels, vee en boter opleveren, en deswegens zoowel als 

 door raeerder verfrisfching van zeewinden , eene gezon- 

 dere lucht hebben dan de eerstgenoemde ftreek. Doch 

 hoewel de moerasuitdampingen, bij drooge heete zomers, 

 hier minder aanwezig zijn 3 zijn de uitwafemingen der 

 laagten en flooten , die , behalve kleiaarde , vele plantaar- 

 dige , met infecten gemengde 9 zelfftandigheden bevatten , 

 vooral na overllroomingen , ook in flaat, om gal- en 

 tusfchenpoozende koortfen te verwekken, hebbende er 

 in 1826 de ziekte ook het lievigst gewoed op die plaat- 

 fen , waar het zeevvater niet fpoedig konde afloopen , en 

 meer flijkflofFen in laagten had nagelaten, tervvijl de niet 

 overftroomde ftreken, vooral de grietenij Franekeradeel 9 

 in zeer geringe mate, door de ziekte werden aangedaan. 



In deze vruchtbare akkers en weidelanden liggen, op 

 min of meer verhevene gronden, de lleden Harlingen^ 

 welker laaglle landen nog door fiuizen kunnen afgetapt 

 en door molens des winters boven water gehouden wor- 



den , 



O) JORUITSMA, /. c, THUESSINK, bl. 84, seqq. 



M 4 



