( 184) 



den , zijnde hier de val van het water vijf vocten , verder 

 Franeker en Bolsward, die, even als de hoogere, langs 

 de Noordzee liggende, dorpen 9 minder door de ziekte 

 leden, hoewel te Harlingen de dampkring bedorven 

 wordt door de menigte llecliten turf, die voor kalkbran- 

 derijen , fteenbakkerijen , zeepziederijen en zoutketen ge- 

 bruikt wordt. 



30. Het overige gedeelte van Vriesland , ten zuidoos- 

 ten dezer meren gelegen , bevat weinig kleigrond , en 

 beltaat , op de laagten , uit veenen en weidelanden ; en 

 op de hoogten , uit min of meer fchrale en dorre zand- 

 gronden. De laagfte zuidwestelijke grietenijen dezer ftreek 

 ftaan het meeste voor overftrooming bloot, en werden 

 in 1825, door den vloed, met zeewater bedolven , ter- 

 wijl de noordoostelijke grietenijen Smallingerland , Op- 

 fterland, Oostftellingwerf en het hoogfte deel van West- 

 ftellingwerf van deceive bevrijd bleven , te gelukkiger , 

 doordien dezelve ook , in geringeren graad 9 door de 

 opvolgende ziekte getroffen werden. Het fraaije dorp 

 Heerenveen wordt ten westen en zuidw^aten , door de 

 eerstgemelde meren , poelen en lage fponturfvecnen , en 

 ten noordoosten en ten oosten bij Beesterzwaag en Oos- 

 terwolde , door het hoogere landfchap Drenthe begrensd, 

 zijnde deze plaats hier door meer hooge geftoken turf- 

 veenen , bosfchen en aangename landhuizen omgeven ; 

 welk hoogfte kwartier van Vriesland te gezonder is , 

 vermits er des zomers veelal oostelijke winden waaijen , 

 die de moeraslucht uit het zuidvvestelijk lage gedeelte, 

 naar den noordwestelijken kleiachtigen bodem van Fries- 

 land afdrijven , vvaar de laagfte (leden en dorpen er de 

 meeste nadeelen uit oinwaren , ofTchoon de hoogere zee- 



plaat- 



