( 186 ) 



ftroomende wateren voorzien zijnde , niet dan hard , zil- 

 tig en onfmakelijk water opleveren , zoodat men er , uit- 

 gezonderd op hoogere zandgronden , weinig water vindt, 

 dat tot koken, wasfchen en ander keukengebruik ge- 

 fchikt is. Dat bovendien hen water van het genoemde 

 laagfte middeldeel van Vriesland en van de lage zuidoos- 

 telijke ftreken van Groningen , een' modderigen aardach- 

 tigen fmaak heeft, en de inwoners noodzaakt om tot 

 regenwater toevlugt te nemen , hetwelk echter 3 bij lang- 

 durige droogte des zomers , fchaarsch wordende , der ge- 

 ringe en behoeftige klasfe fpoedig ontbreekt , zoodat dit 

 gebrek alsdan mede eene voorname oorzaak tot galziek- 

 ten wordt , te meer, daar men geen goed bronwater 

 heeft, en het ptitwater op de klei- en lage landen , van 

 dezelfde hoedanigheid is , als dat der flooten , meren en 

 vaarten. In de Had Groningen is het water, in de la- 

 gere buurten , zoutachtig , geldeurd en des zomers ftin- 

 kend; op de markt en in de hoogere ftraten is het zoet 

 en zonder kleur of reuk , en dus gefchikt tot drank , 

 offchoon het voor de keuken weinig gebruikt wordt ; 

 daar het de zeep niet ontbindt , maar ftremt , hetgeen 

 op de hoogere zandachtige ilreken van Drenthe niet 

 plaats heeft. (*) Uit dien hoofde befchouwde STIN- 

 STRA (f) het door drooge hitte bedorven water te Har- 

 lingen als eene medeoorzaak der dyfenteris in 1779 

 waarvan de aanzienlijke huisgezinnen meer dan de ar* 

 moedige verfchoond bleven. Reeds LINN^US () hield 



het 



(*) KNOOP, /. c. bl. 36. GOUT, bl. 25. Ct*)Gcneesk. Corresp. 

 bl. 977. () Antoenit. Acad. V. I, p. 9. Dlss. de febr. interm. 

 abaq. argill. deriv. 



