C 161 ) 



noemen , dewijl de door hun waargenomene ver- 

 fchijnfelen en bet toen in de Hjken gevondene ge- 

 heel met het in 1826 waargenomene en gevondene 

 overeenkomt. 



VI. Dat daar de waarnemingen bij vorige hier en elders 

 epidemisch geheerscht hebbende herfstziekten (voor- 

 al in warme landen en wanneer onze luchtftreek aan 

 die van gene gelijk wordt,) overvloedig geleerd 

 hebben , dat de galbereidende werktuigen 9 vooral 

 de milt , het hevigst worden aangedaan en derzel- 

 ver ziekten zeer begunlligd worden door de fchade- 

 Hjke uitdampingen van moerasfige ongezonde gron- 

 den , vooral na aanhoudende heete zomers ; men 

 ook, voorgelicht door gefchiedenis en ervaring, mag 

 befluiten , dat er zeker ook in onze ziekte eene 

 algemeene werkende oorzaak beftaan hebbe , welke 

 een zeker gift heeft voortgebragt , hetwelk op het 

 levensbeginfel krachtig gcvverkt , hetzelve onderdrukt 

 en de menigvuldige verfchillende toevallen der ziekte 

 veroorzaakt heeft; en dat aldus ook onze ziekte 

 is veroorzaakt door eene zekere fmetftof (miasma) , 

 door de buitengewone bitte, droogte , enz. uit de 

 klei-, moeras- en veengronden , of ook door gisting 

 van plantaardige en dierlijke zelfftandigheden ont- 

 wikkeld. Deze fmetftof fcheen echter op verfchil- 

 lende plaatfen, alwaar bijzondere plaatfelijke oorza- 

 ken , de ziekte gunftiger of kwaadaardiger maakten, 

 verfchillend gewijzigd; en alhoewel het tot dus ver- 

 re niet is uitgemaakt y waarin de natuur dezer fmet- 

 ftof befta , zoo is echter haar aanwezen algemeen 

 erkend. 



L VII. 



