( 128 ) 



temperament zeer vcrfchillend is van dat der fterke en 

 jonge foldaten (*). 



De ziekten van 1760 3 vorderden, volgens VAN DEN 

 BOSCH , eerst ontlastende , daarna zweetdrijvende middelen, 

 en bijaldien de koortfen dreigden in elkander te loopen, 

 fpoedig de kina; want deze, tijdig in eene behoorlijke 

 hoeveelheid toegediend, keerde zoo gelukkig het geweld 

 der kwaadaardige koortfen af, dat alle lijders daardoor 

 behouden werden ; in alle de toen heerfchende tertiana 

 soporosa was de kina , bij tijds toegediend , het eenigst 

 middel. De aderlatingen waren hier veelal fchadelijk , 

 foms doodelijk. Te Maasfluis , waar velen ftierven, 

 werd dit toegefchreven aan het niet genoegzaam toedie- 

 nen van de kina , waardoor de koortfen aanhoudend 

 werden ; door dit middel werden echter velen in het le- 

 ven behouden; aderlatingen en purgantia waren aldaar 

 nadeelig, maar braakmiddelen van veel dienst. Ook VER- 

 RIJST nam te Gouda waar ., dat aderlatingen aldaar fcha- 

 delijk en flechts in zeer enkele gevallen aangewezen wa- 

 ren, beter voldeden hem ook emetica en laxantia^ en 

 zoodra er het minfte teeken van kwaadaardigheid was , 

 moest men de kina in groote giften , van twee of drie 

 oncen , in het eerfte etmaal geven. Bijaldien de zieke 

 foporeus was en de medicijnen door den mond niet kon- 

 de inkrijgen, deden enemata corf, peruv 9 alsmeds ve- 

 sicantia , uitmuntende dienst. Bij cholera en diarrhea 

 waren de potio rivcrii met aqua menth^^ zachte opia- 

 ta^ rhabarbarina , ipecacuanha , verfterkende roode of 

 llijnfche wijnen met water verdund heilzaam. Bij geel- 



zucht 



(^) PRINGLE, Legerziekten , Deel III, Hoofdft. i, 2, 5, 6. 

 GRAINGER, Hist, febris anom. Batavae, p. 38 sqq. 



