( 123) 



der tot dc geneeskunde betrekking hebbende wetenfchap- 

 pen, toen in het algemeen zeer gebrekkig was. De ont- 

 leedkunde imraers bleef grootendeels tot de ontleding 

 van dieren bepaald, vele voor de dierlijke huishouding 

 hoogst belangrijke werktuigen warden naauwelijks ver- 

 moed te beflaan , en de deelen , die men meende te ken- 

 nen , kende men flechts ten halve. Aan de natuurkunde 

 van den mensch ontbrak alle wetenfchappelijke en wijs- 

 geerige bearbeiding, de verrigtingen kende men alleen 

 oppervlakkig ; hoewel men het werktuigeltjke van vele 

 had nagefpoord, wist men niet, hoe dezelve tot inftand- 

 houding van het leven medewerkten en welke gevolgen 9 

 uit derzelver ftoornisfen voortvloeiden. De ziektekunde, 

 de fteun en leiddraad der Phyfiologie misfende, rustte 

 op onbewijsbare leerftellingen , die elkander in ongerijmd- 

 heid overtroffen. De natuurlijke gefchiedenis was door 

 fabelachtige eu vaak aan dwaasheid grenzende verhalen 

 ontfteld; land- en volkenkennis hoogst gebrekkig. De 

 natuurkunde , met uitzondering van het wiskundige ge- 

 deelte^ was nog in den (taat der kindschheid, en de toe- 

 pasting derzelve op andere takken van kunst en weten- 

 fchap van weinig beteekenis. De fcheikunde, in handen 

 der Alchimisten , was weinig of niets voor den arts ter 

 opfporing van de natuurlijke oorzakeu der ziekten, of 

 voor de kunst van dezelve te verhoeden. De beoefenen- 

 de geneeskunde zuchtte bovendien onder den last van 

 krachtelooze geneesmiddelen , door de onderfcheidene 

 llelfels en hypothefen, waarop alles rustte , gebouwd. 

 Eerst was de leerwijze van GALENUS , later de theorien 

 van PARACELSUS , van VAN HEXMOND , en nog in late- 

 ren tijd die van SYLVIUS de algemeen aangenomene; de- 



zel- 



