( "5 ) 



jfchreven , en woedde vooral , toen de warmte der lucht 

 de overftroomde landerijen deed opdroogen (*). 



In 1773 waren de oorzaken buitengewone hitte en 

 droogte, onzuiverheid van kanalen en riolen, fchadelijke 

 moerasfige uitdampingen , het water , hetwelk zich door 

 de voorafgegane Jtortregens in de lage ftreken had verga- 

 derd , dampte door de hitte van den zomer weg en liet 

 veelvuldige kleine moerasfen achter , welker nadeelige uit- 

 dampingen, zich met die van de flikken vereenigende , 

 in ftaat waren , de lucht onzuiver te maken ; het weder 

 was aanhoudend ftil , de wind zuiden. Ook kwam bij 

 de oorzaken het veelvuldig omgraven van kleiachtige 

 akkers en velden en de ongewoonheid van velen aan de 

 luchtftreek. De ziekte hield tegen November op, ver- 

 mits door het aanhoudende regenachtige weder de moe- 

 rasfen met versch water werden bedekt en de uitdampin- 

 gen van moerasfen en flikken hierdoor en door de ver- 

 minderde hitte grootendeels ophielden (t). 



Blijkens de gefchiedenis , ontwikkelen zich meest altijd 

 in de eerfte jaren der droogmakerijen , en wel bijzonder 

 als het land pas boven komt , epidemifche ziekten ; dit 

 had ook plaats 1775, na de droogmakerijen te Boskoop, 

 enz. , en in 1776 , na het droogmaken der veenplasfen 

 om 2,oeterwoude en elders. Hetgeen hier de droogma- 

 kerijen deden , werd op andere plaatfen door de over- 



flroo- 



00 Holt. Maatfch. D. XVIII, bl. 246, 260, 304, 306. Verb. 

 van de Haagfche Natuur* en Correspondentie-Societeit , Deel I, 

 bl. 130. PETRUS VAN ELSACKER, Specimen medico-pracifcunf fe- 

 brem remittentem continuant bilioso-putridam , exhibens. Antv. 

 1774. Proleg. p. 12 sqq. 



(t) Holl. Maatfch. D. XVI, Stuk II, bl. 146 en volg. 



H 2 



