(113) 



fen, die door de overflroomingen veroorzaakt waren, te 

 ftuiten , het land wederom onder water zetten (*). 



De landlieden leden in deze epidemic veel, vooral zij, 

 die digt bij Breda en 9 s Hertogcnbosch woonden ; in de 

 ftcden waren minder zieken en na evenredigheid minder 

 dooden. De ziekte heerschte meer onder foldaten , dan 

 onder officieren , als welke beter dekfel , voedfel en wo- 

 ning hadden. Te Eindhoven, hetwelk op eenige uren 

 afrtand van de overflroomingen gelegen was en van moe- 

 rasfige landen meer verwijderd lag , hadden zij , die bui- 

 ten ingekwartierd waren , altijd driemaal meer zieken dan 

 in de ftad , hoewel de foldaten der (tad het vorige jaar 

 veel in Zeeland geleden hadden. De oorzaak hiervan 

 was de grootere vochtigheid 3 want al het overige ftond 

 onder dezelfde troepen gelijk (f). Ook was de ziekte 



me- 



(*) GRAINGER, Historia febris anomalae Eat. anni 1748, p. 30, 

 36. PRINGLE, Deel I, bl. 86, 125, en Hoofdfl. 8. 



tf) Aldaar, Deel III, Hoofdfl:. 4. Aangaande de vochtigheid 

 merkt PRINGLE aan, dat, alhoewel alle vochtige landen aantusfchen- 

 poozende koortfen onderhevig zijn, znllen echter deze koortfen, 

 indien er alleen vochtigheid plaats heeft, en de zomers niet buiten- 

 gewoon heet zyn , gemeenlijk flechts regelmatige anderendaagfche 

 en gemakkelijk te genezene zyn, maar Mjaldien de vochtighei3 

 voortkomt uit lang ftilftaande wateren, in hetwelk planten, visfchen 

 en infecten fterven en verrotten, zijn de dampen of uitwafemingen , 

 welke zich daaruit ontwikkelen en opftijgen, van een' rotachtig* 

 bedorven aard en veroorzaken menigvuldige en gevaarlijke koortfen, 

 welke het menigvuldigst onder de gedaante van alledaagfche of dub- 

 belde anderendaagfche voorkomen, die dan dikwijls aanhoudend en 

 kwaadaardig worden, zich echter geheel naar het jaargetijde rege- 

 len; want hoe menigvuldig , hevig en kwaadaardig dezelve ook op 

 het einde van den zomer mogen geweest zijn, echter verminderen 

 dezelve, bij de intrede des winters, tot op een gering getal, worden 

 zachter en veranderen in derdendaagfche en anderendaagfche koort- 

 fen, t. a. pi. 



H 



