De zomer van 1748 was wederom zeer heet, de bui- 

 tengewone hitte begon reeds in Mei, waarop echter ver- 

 volgens menigvuldige onweders volgden , die de lucht 

 weder zuiverden; na dezelve hervatte zich de hitte, en 

 in Jtilij en Augustus, toen de ziekten epidemisch waren, 

 was het weder droog , ftikkend en ftil. Het leger was 

 gecampeerd op eenen effenen, vochrigen grond in Braband* 

 langs de boorden der Maas 3 welke grond gedurende den 

 winter en lente overftroomd was ; de overftroomingen , 

 welke men door den oorlog gemaakt had, maakten het 

 nog vochtiger , en werden vooral nadeelig voor de ge- 

 zondheid, toen het water in deszelfs beddingen terug- 

 keerde , want de lucht werd da rdoor met alleen met 

 vochtige, maar ook rottige, moerasfige uitdampingen be- 

 zwangerd. De nevel was 's nachts fterk en nabij de 

 overftroomingen dik en ftinkend. Hoe digter bij de over- 

 ftroomingen , hoe heviger en gevaarlijker de ziektever- 

 flhijnfelen. De meer verwijderde oorden hadden , als 

 alleen aan de natuurlijke vochtigheid van het land en 

 aan de hitte van het jaargetijde blootgefteld, minder koorts 

 en gunftiger verfcbijnfelen. Bij de moerasfen waren.de 

 ziekten niet alleen gevaarlijker , maar ook menigvuldiger , 

 zoodat, op fommige plaatfen, bijna niemand van de 

 ziekte verfchoond bleef. Verwijderd van de moerasfen 

 op hooger gelegene plaatfen^ waar de wind vrijen toegang 

 had, waren weinige , meest aan goedaardige en meer 

 tusfchenpoozende koortfen lijdende zieken. De hitte ver- 

 minderde in het begin van September en de ziekten in 

 cvenredigheid ; de koude begon 20 October; het regende 

 toen eenige dagen en de lucht werd meer koel. Om 

 Bergen op Zoom moesten de Staten, om de rotkoort- 



ieu , 



