(Ill ) 



foldatcn echter , die te Ostende , in Augustus 

 naauwelijks 10 zieken telden , hoewel zij aldaar eene be- 

 legering hadden doorgeftaan, vervolgens naar Bergen in 

 Henegouwen verplaatst zijnde in vochtige brakken en in 

 eene plaats, die van buiten overftroomd was, telden 

 fpoedig aldaar 250 zieken , aan remitterende en interjnit- 

 terende koortfen , dysenteric en cholera , waarbij zich 

 tegen bet einde der herfst catarrhale en rheumatifche ver- 

 fchijnfelen voegden. 



In 1747 was het getal der zieken onder de Engelfclie 

 troepen door geheel Hollandsch Braband 9 doch vooral 

 in Zuid-Beverland en Wakheren , ook onder de inge- 

 zetenen , zeer groot , zoodat meer dan de helfc der fol- 

 daten ziek lagen , en in Zeeland van de vier bataillons , 

 die aldaar moesten blijven , fchier alles ziek was. De 

 hitte was als toen geweldig en langdurig , en de moe- 

 rasfige uitwafemingen , verrottingen van dierlijke en plant- 

 aardige zeifftandigheden , flecht voedfel en drinkwater 

 algemeen. Ook begon de ziekte vroeger dan gewoon- 

 lijk, uit hoofde der groote hitte , en was even noodlot- 

 tig voor de inwoners als voor de foldaten. 



Het eskader , dat in het kanaal tusfchen Zuid-Beve- 

 land en Wakheren ten anker lag, alwaar de ziekte met 

 zoo veel hevigheid woedde , werd noch door koortfen , 

 noch door persloop aangetast en was volmaakt gezond; 

 hetgeen bewijst , zegt PRINGLE , dat de vochtige en rot- 

 achtige lucht der moerasfen zich verfpreid had , of ten 

 minfte verbeterd , voor dezelve tot aan de vloot geko- 

 men was, en dat eene zoodanige ligging in de ruime en 

 opene lucht eene der beste voorbehoedmidden is tegen 



de ziek ten van een laag en moerasfig land (*). 



De 



(*) PRINGLE, Dee! I, Tloofdft. 7. 



