C 9i ) 



wezenl6osheid , ftuiptrekkingen , tervvijl een gevaarvoile 

 llaap onverwachts overviel (*). 



Na de ziekte moesten de lijders zich zeer in acht ne- 

 men, ten aanzien van dieet en levenswijze , dewijl 

 de minfte misflag, blootftelling aan koude, nadeelige 

 dampen, enz. hen fchielijk deed inftorten en dit gebeur- 

 de niet zelden en dan veelal op eene gevaarlijke wijze. 

 De naziekten vvaren flepende kwalen, verftoppingen der 

 ingewanden, vooral der lever, (welke laatfte met geel- 

 zucht te Veere , Alphen , Bergen op Zoom en West- 

 kappel epidemisch heerscliten) , kwaadfappigheid , geel- 

 en waterzticht , fcorbutieke ziekten, waterkanker, lang 

 aanhoudende tusfchenpoozende, vooral hardnekkige der- 

 dendaagfche koortfen. 



In ibmmige oorden van ons vaderland, vooral in Gel- 

 derland en langs de zeeftranden. bijzonder die van de 

 Zuiderzee^ heerschte in deze jaren eene hevige pers- 

 loop , was zinkingachtig van aard, gepaard met fympathi- 

 fche verftoring van de goede werking der lever en van 

 het darmkanaal , in verlterving en rotkoorts ligtelijlc 

 overgaande. Z'lj breidde zich in fommige fteden , gelijk 

 Harlingen^ Hardefwifk^ Enkhuizen , Nymegen y Zut- 

 phen en andere, alsmede over de zeedorpen , geweldig 



nit, 



C*) Breedvoerig vindt men de ziekten dezer jaren by BICKER , t. 

 a. pi., en in de Verb, van de Natuur- en Geneesk. Corresponden- 

 tie-Societeit, vooral Deel I, bl. 38, 43, 175*, 238, 269*, 295,315, 

 377j 38o, 47^, 487* 55 5i<5 9 593, 607, 679, 769 , 773, 779, 826, 

 891, 9239 92541. Deel II, Afd. 2, bl. 61, 122, 148, 279. Deel 

 III, bl. 91, 125, 133, 140. Deel IV, bl. 58, 362, 599, 711. In 

 Deel I, bl. 826, vinden wy de fcorbutieke complicate kenfchetfend 

 bcichrevcn. 



