, ( 81 ) 



ze epidemic overeenkomende, kunnen wJJ ftilzwQgeixl 

 voorbijgaan (*}. 



In de jaren 1770 tot 1773 heerschten onze najaars- 

 koortfen epidemisch in Nymegen y Drumel , Maurik , 

 het ambt van Nederbciuwe , Grave, Doesburg, tusfchen 

 Maas en Waal, Llth, dlphen , Heerewaarden, Siaats- 

 Vlaanderen, Hoorn , Enkhuizen , IJsfclftdn , Edam, 

 in de Warmer , Zeeland , Vriesland en elders. Ook 

 toen was overal in den beginne de koorts van eenentus- 

 fchenpoozenden aard , veelal gepaard met groote be- 

 naauwdheid tot ftikkens toe. Het waren meest eerst 

 zware anderendaagfche en dubbelde anderendaagfche ; fom- 

 mige liepen wel geheel af 9 dan daar de aanvallen gemeen- 

 lijk 12 ^ 14 uren duurden en de koorts telkens hare bij- 

 zondere paroxysmi vervroegde , zoo werden de tusfchen- 

 poozen van korten duur, bij velen bijna aanhoudend met 

 verheffingen , die naauwelijks voelbaar waren , en zij ver- 

 toonde alzoo hare geneigdheid , om , wanneer men de- 

 zelve niet tegenging , in elkander te loopen en eene aan- 

 houdende rotkoorts (febris continua putrid a} voort te 

 brengen , die dan veelal met blutsvlekken en gierstuiiflag 

 vergezeld ging. Dikwijls ook had de koorts veel over* 

 eenkomst , met de brandende koorts van GALENUS , 

 dikwijls nam men tweemalen verheffingen in de 24 uren 

 waar , de eene nadat de koorts in den morgenftond een 

 weinig was verminderd, de andere tegen den avond. Bij 

 beterfchap gingen alle deze koortfen weder in geregelde 

 tusfchenpoozende over. De 



(*) JOH. VEIRAC, in Verhandelingen van het Bat. Genootfchap 

 dcr Proefondervindelyke Wysbegeerte te Rotterdam. Ifte Deel, 

 bl. 433 en volg. 



F 



