(77) 



nadeelige faizoenen opdoet als eene dubbelde anderen- 

 daagfche of als eene aflatende of als eene aanhoudende 

 rotkoorts of als eene heete koorts." In den zomer en 

 herfst waren dezelve veelal ongeregeld en kwaadaardig 

 (anomalae et malignae) gingen echter op het laatst 

 van den herfst in geregelde tusfchenpoozende koortfen 

 over (*). 



De ziekte had voornamelijk de ' volgende verfchijnfe- 

 len , als : korte huivering , waarop brandende hitte 

 volgde 9 geweldige hoofdpijn , die bij velen zoo hevig 

 was , dat de zieken als van het verftand beroofd waren , 

 buitengewone dorst , pijn in de beenen en rug , groote 

 vermoeidheid en onrust , pijn in de maag en hartkolk , 

 fomwijlen vergezeld van braking van eene groene of gele 

 onaangenaam riekende gal. De pols was gemeenlijk in 

 den beginne klein en verhief zich na eene aderlating. 

 De ziekte eindigde door een zacht aanhoudend , bedor- 

 ven riekend zweet; bij enkelen door ontlastingen of 

 door de urine en werd aldan regelmatig rusfchenpoozen- 

 de ; of dezelve kwam fpoedig en gevaarlijker terug ; ijl- 

 hoofdigheid was menigvuldig en hevig. Bij aldien het 

 zweeten onvolkomen was, kwam de aanval om den an- 

 deren- of den volgenden dag vroeger en zwaarder terug , 

 de koorts werd remitterend , en de remisfien waren fom- 

 wijlen zoo gering , dat dezelve bijna aanhoudend fche- 

 nen. Eenige aanvallen dezer koortfen maakten de fterk- 



fte 



(*) PRINGLE, Legerziekten, Deel I, bl. 10. F. HOME, Medical 

 Facts, p. 12, 16, 27. Fraai ook vindt men de ziekten van dezen 

 tijd befchreven bij STOKKE, Verh. van dc jaarlijks In den nazo- 

 mer, hier te lande in zwanff gaande ziekte , bekcnd onder den 

 naam van Galziekte. Utrecht 1742. 



