C 1S1 ) 



het vee. Her zuidelijkfte en laagfte gedeelte is het min- 

 fte vet en ligt voor overftrooming het meeste bloot , 

 waardoor deze geheele ftreek in 1825 ook onder zeewater 

 bedolven werd , en door opvolgende ontwikkeling van 

 moeraslucht in 1826 ook het hevigst door de volksziekte 

 leed , vooral Workum , Stavoren 9 Sloten , Wolvega , 

 Olde- en Nyetrijne, Spanga , Sonnega 9 Oud- en Nye- 

 haske , Langezwaag , Langweer , Jourc , Woudfend , 

 Kohel , Johannisga , Roltum, Pleerenveen^ IJlst , Sneek, 

 Dokkum , als ook Leeuwarden; in welke ftad de ftroom 

 der rivier niet voldoende is , om de opgehoopte vuilighe- 

 den der ftilftaande grachten naar de zee af te voeren , 

 zoodat dezelve in de hondsdagen eene ftinkende moeras- 

 lucht uitwafemden. 



Het laagste gedeelte van Vriesland , vooral Sneek ? 

 Heeg en Woudfend , welker poelen en putten door het 

 zeewater geheel bedorven vvaren , als ook Joure , Wol- 

 vega en Heerenveen , vvaar de doorftrooming der win- 

 den , door veel laag en opgaand boomgewas , geftremd 

 wordt , leden daarom zoo bijzonder door de ziekte. 



Geltjk te Groningen het Boterdiep , zoo gaf achter 

 Woudfend eene ftinkende gracht aanleiding tot meerdere 

 ontwikkeling van moeraslucht. Zelfs hebben wij , zegt 

 BANGA , (*) op eene nabij Franeker , op eenen lagen 

 lagen grond gelegene , met eene modderige gracht om^ 

 ringde en met hoog geboomte beplante buitenplaats , de n 

 fchadelijken invloed dezer opgepakte moerasfige dampen 

 waargenomen, alwaar, in de maanden Aug. en Sept. 1826, 



al- 



(*) Vcrhand. over de eptdemifche-ziekte^ welke in 1826 In de 

 Noord. prov. der Nedsrl. geheerscht heeft, bl. 112.^ 



