in het laatfte dier maand op de voornoemde dorpen van 

 het HunfingO'kwznizr aan de gewone galkoortfen aanlei- 

 ding gaf , te meer , daar hier toen reeds gebrek aan 

 drinkbaar water heerschte. Vandaar verfpreidde zich de 

 ziekte over het /Yy///zg0-kwartier , vooral in het diftrict 

 Appingedam , en van hier in eene zuidwestelijke rigting 

 over de Provincie Groningen, met bevrijding der zand- 

 en hoogere veengronden , hoewel het dorp Slogteren , op 

 zoodanigen bodem gelegen , uit hoofde zijner ligging 9 

 nabij de overftroomde landen , als wegens verfchroeijing 

 der gronden en gebrek aan water , vele zieken had. (*) 

 Evenwel zijn de waarnemingen van de ziekte op enkele 

 zandgronden niet in ftaat, om ons gevoelen nopens de 

 de algemeene oorzaken derzelve te verz wakken , daar zich 

 de epidemic niet alleen in Groningen^ maar ook gelijktij- 

 dig op de klei- en vooral op de lage ftreken van Vries- 

 land^ langs de kusten van Overtj'sfel en Oostvriesland , 

 te Emdcn en Aurich , omftreeks Hamburg , in het ambt 

 Kitzebuttel , alsook te Jeyer en Oldenburg vertoonde , 

 en er doorgaans onder gelijkfoortige verfchijnfelen ver- 

 ^ e P Ct3* BANGA () zegt dienaangaande : De laagfte 

 landen waren geheel drasfig geworden, alle groeikracht 

 was verllikt ; zij waren als dood , en hadden het aanzien 

 van omgeploegden flljkerigen grond , in wier omtrek zich 

 een onaangename mufFe als rottige damp verbreidde, in- 

 zonderheid des morgens en des avonds. In Vriesland 

 was zulks met vele vveidelanden nog het geval in het 



voor- 



(*) THUESSINK,/. c. bl. 9. BARKER, /. c. bl. 15. (t) FRIC- 

 KE, p. 7, feqq. F. A. L. P5PKEN, Hist, epld. mal. A. 1826, Je~ 

 vera obs. () L. c t> bl. 98, feqq. 



