( 200) 



moerasfen, meren en ftilftaande grachten, zoowel als in 

 kleiachtige laagten en broeklanden opgehoopt, zijn alle 

 die gaslborten 9 welke de ontkoling van het aderlijk 

 bloed in het ligchaam verhinderen en dus aan die gal- en cus- 

 fchenpoozende koortfen aanleiding geven 9 die met opzwel- 

 ling van milt en lever , of met verineerderde galaflchei- 

 ding (polycholia^) gepaard gaan. Dat zoodanige moeraslucht 

 galziekten voortbrengt , heeft , behalve GRAINGER en 



PRINGLE 5 BICKER , BASTER en SEBAST1AAN , VOOial 00k 



IJPEIJ tegen MICHELL voldingend bewezen (*> 



Wij kunnen ons evenwel niet vereenigen met het ge- 

 voelen dergenen , die deze miltaandoeningen grootdeels 

 uit de fpecifieke werking van het moerasgift op dit in- 

 gewand verklaren. Wij gelooven veeleer, dat deze foort 

 van koortskoek dikwijls mechanifche oorzaken heeft 9 

 hetzij dezelve door uitzetting der galblaas , of door ont- 

 fteking of vergrooting der lever of door andere obftruc- 

 tie'n des onderbuiks voortgebragt gevvorden zij 9 daar 

 door deze of foortgelijke ophoopingen een tegenfland 

 aan de takken der poortader , en bij gevolg aan de milt 

 toegebragt wordt, zoodat het iniltbloed, dat door ruime 

 flagaders uit de coeliaca driftig , vooral bij felle aan- 

 vallen van intermitterende koortfen, naar dezelve gevoerd 

 wordt , zich door zijne aders niet fpoedig genoeg ontlas- 

 ten kan , en alzoo oorzaak wordt van opzetting der milt , 

 wier vezelen des te gemakkelijker wijken , daar de ziekte 

 op zich zelve met verflapping des ligchaams gepaard gaat. 



Dat 



(*) Verh. d. nat, en gen. corr. 9 ID., i 2 ft. Vaderl. letter- 

 oef. IV V D. Verhand. der Hollandf. Maatfch. der Wetenfch. 

 Ill D., bl. 124. PRINGLE, I D., I Hoofdft. 



