(205 ) 



meeste uitwafemingen en ziekten plaats hebben , gelijk 

 omftreeks Delfzijl , Appingedam , Emden y Lemmer, 

 Stay or en , Sncek , Vollenhoven , Jever en in het Olden- 

 burgfche, terwijl de naburige meren en moerasfen, wier 

 wateren , na de overftroomingen , ziltig of brak gebleven 

 vvaren , het nadeeligfte miasma ontwikkelden. En gelijk 

 de met modder en afval vervulde grachten te Groningen? 

 Delfzyl^ Leeuwarden , Sncek , Hoorn , Emden en Je- 

 ver , moeraslucht vervvekten 9 zoo ook ondervond een 

 gedeelte van Amfterdam de nadeelige dampen der lage 

 Diemer-, Horfter- en Bylemermeren, en van de nabu- 

 rige polders 9 zoowel als van de nit veenwater beflaande 

 Leg-, Haarlemmer- en Spieringermeren. (*) Daar 

 nu het water der veengronden, in fpijs en drank ge- 

 bruikt y reeds fchadelijk is en fcheurbuikige ziekten voort- 

 brengt , en deszelfs uitwafemingen , zelfs ten tijde van 

 CAESAR , onder de Romeinfche legers vele verwoestingen 

 aanbragten , zoo kan het niet anders , of de vermenging 

 van hetzelve met zeewater, moet deze nadeelen nogver- 

 meerderen. PRINGLE en SEBASTIAAN (f) ftemmen ook 

 gereedelijk met ons in , dat niet zoozeer de zeelucht , 

 als wel de uitdampingen der lage landen en bedorvene 

 ftilftaande wateren bij de bewoners der zeekusten de 

 fcheurbuik bevorderen , waartoe evenwel de verkeerdhe- 

 den in levenswijze en dwalingen omtrent fpijs en drank 

 grootdeels medewerken , zoo als dit door ons in Hoofdfl. 

 XI verder is aangetoond. Het herftellen der dijken en 

 het uitdiepen der modderflooten , in den nazomer van 1826, 



ver- 



(*) TH^SSEN, Over de herfstk. te Amfterd, in 1826, bl. 3, 

 (t) PRINGLU, Legcrz. , /, c. SEBASTIAAN, bl. 59, seqq. 



