C 208 ) 



voor ziekten. (*) Meerdere nadeelen der moeraslucht 

 hebben wij ook in Hoofdffc. I aangehaald. Door ontwik- 

 keling van deze lucht bragt inzonderheid de drooge hee- 

 te zomer van 1679 op de lage gronden van ons Land, 

 en wel op de dorp en nog meer dan in de fteden , vele 

 galkoortfen te weeg, waarvan SCHACHT en LOVE MOR- 

 LEY (f) uit Leiden , waarnemingen geleverd hebben , 

 berigtende dat vooral Amfierdam^ Rotterdam en Leiden 

 met de nabijgelegene lage landen hevig door de ziekte be- 

 zocht werden. De typus tert. en qaart fimpl. en dupl. 

 en de fpoedige verzwakking gaven toen ook de ziekte 

 als gevvrocht der moeraslucht te kennen. In 1691 werd 

 gelijkfoortige epidemic, op eenen droogen heeten zomer 

 volgende, te Amfterdam , door VAN HERVELT () te 

 Leiden , door SYLVIUS jr. , () DEKKERS (ff) en GO- 

 RIS () waargenomen. 



In 1719 bragt foortgelijke luchtgefteldheid dezelfde ziek- 

 te te weeg in Holland^ Ze eland en Juries land. ( op ) Aan- 

 doeningen der milt en lever, met gebrekkige galaffchei- 

 ding en fcheurbuikige verfchijnfelen kwamen toen menig- 

 vuldig , even als bij de jongfte volksziekte voor. 



In 1727 werd uit dezelfde oorzaken eene epidemie te 

 Leiden (ftt) en dmfterdam waargenomen , welke TRON- 

 CHIN () met de P est vergeleek. Zoo verhaalt GOUT ( 00 ), 



dat 



GO C. j. NIEUWENHUIS, Topograph. van Amfterdam. (t) C. LO- 

 VE MORLEY, De morb. ep. obs. Lond. 1686, cut ace. L. SCHACHT, 

 narr. de eod. morb. p. 27. () Aanm. 103, bl. 201. () De 

 febr. nap. epid. (tt) ^// werk,, II D., bl. 551. C) Med. 

 cont. p. 294. () IJDEMA, De febr. A. 171920. DE KOKER, 

 De morb. epld. 9 A 1719. Cttt) VAN ZWIETEN , Comm. T.II,p. 

 4aa. Conjt. epid., T. I, p. i , feqq. () Uitg. Verh. van 

 1775, II D., bl. 589- ( Q0 ) L. c., p. 30- 



