(210) 



winden daaraan ook het hunne kunnen hebben bijgedra- 

 gen , gelijk HUXHAM (*) zulks bij de epidemic van 1747 

 daaraan toefchrijft 9 terwijl RAMAZZINI (f) de beroerten 

 plaatst onder de ziekten , die door koude lucht worden 

 voortgebragt. Immers alle deze uitdampingen op het 

 heetst van den den dag het fterkst zijnde, rijzen alsdan 

 ook het meeste omhoog, totdat, bij het ondergaan der 

 zon, de uitgewafemde luchtlage verdikt en neergeflagen 

 wordt en nevels vormt , die men boven moerasfen , me- 

 ren, veenen en grachten ziet hangen, waarom men met 

 regt de avondlucht in deze landen als fchadelijk be- 

 fchouwt. 



De nadeelen van alle deze luchtfoorten nemen nog toe , 

 door ftilltaan of befloten te zijn , als ook wanneer te veel 

 menfchen in kleine ruimten bij elkander geplaatst worden, 

 in welke zij als giftig worden, gelijk zulks onder ande- 

 ren allerduidelijkst bewezen wordt , door het voorval te 

 Calcutta , waar 145 menfchen met den heer HOWEL in 

 eene enge gevangenis geplaatst werden, uit welke er, na 

 elf uren tijds , flechts 23 levendig ten voorfchijn kwamen; 

 waaruit afgeleid kan worden, waarom de ziekte te Gro- 

 nlngen , Sneek en elders , door bijeenwoning van men- 

 fchen in kleine huizen , door bekrompene ligging van 

 meerdere Hjders in een bed, en door bij elkander plaat- 

 fing van herftellenden bij flervenden zoo zeer verergerde. 

 Daarom (lelt CALLENFELS () en PRINGLE () de voor- 

 name oojzaken van de ziekten der krijgslieden in Staats- 



Vlaan- 



(*) Tom. I, bl. 349. (t) Confl, epid. y 1691, feet. 3. 

 (S) Over de najaarsk., bl. ai. Verhand. van het Utr. Gen. , ID, 

 bl. 408. C) L. c. p. 39 en 135. 



