C 



hevig aangetast zag , dac zij binnen drie dagen ftierven. 

 Toen echter in 1783 deze gronden reeds twee jaren 

 droog gemaakt en bebouwd waren , hebben er de ziekten 

 weinig meer geheerscht, en werden naderhand zachtaar- 

 dig en ligt geneesbaar. 



Op grond van al het reeds gemelde, zoowel als op 

 de navolgende waarnemingen van epidemien in een twee- 

 de , zelfs foms in een derde jaar, na watervloeden 5 ge- 

 volgd , houden wij het daarvoor , dat foortgelijke volks- 

 ziekten wel niet als beftendige verfchynfelen , na over- 

 ftroommgen, te befchouwen zijn , maar meestal op de- 

 zelve volgen , wanneer langdurige drooge hitte , in een 

 volgenden zomer , daartoe medewerkt. Uit welke waar- 

 nemingen het tevens nader zal blijken, dat de door wa- 

 tervloeden op de landen gebragte flijkftoffen , in een vol- 

 gend jaar, voor de gezondheid fchadelijk zijn kunnen. 



Hoe voordeelig ons Vaderland ook aan zee gelegen , 

 en hoe rijk hetzelve in weide- en korenlanden , huisdie- 

 ren en visch ook wezen moge , zoo deelt het door deze 

 zijne ligging in het midden van Ettropa's westkust niet 

 zelden , door ftormen en watervloeden 5 in eene groote 

 mate van onheilen , die niet ten eenemaal door menfchen 

 werk kunnen verhoed worden. Vooral is dit het geval 

 met de Provincien Groningen en Friesland , die uit ge- 

 mis van zeeweringen en goede bekadingen langs de zee 

 en den Dollart , zoowel als om hare meren , aan de 

 zwaarfte overflroomingen met hare gevolgen bloot ftaan. 

 Gelijk dus elke buitengewone rijzing der rivieren , elke 

 harde winter, dat dezelve met ijs bedekt, de bewoners 

 der Bctuwc met bekommering moet vervullen , zoo ves- 

 tigen de opgezetenen van Groningen en Vriesland , en 



aan 



