woon vele ziekten, die de bewoners der overftroomde 

 ftreken trofFen. Hoe fchadejijk de ondragelijk drooge 

 hitte der lucht in den zomer van 1718 en 19 voor ons 

 land op zich zelve ook zoude geweest zijn 9 heeft de 

 overftrooming en hooge waterftand van 1717 gevvis veel 

 bijgedragen tot het ontftaan en de ontwikkeling dier zoo 

 doodelijk gewoed hebbende epidemie , die door fommige 

 geneesheeren van dien tijd te boek gefleld is. Gelijk 

 IJDEMA (*) ons een verflag dier ziekte van 1719 20 

 betrekkelijk Vriesland heeft nagelaten , zoo heeft BOER- 

 HAAVES discipel , DE KOKER (f) ? deze koorts opzigtens 

 Holland en Zedand ' 9 vooral aangaande de (lad Ley den, 

 uitvoerig befchreven. De wee'rsgefteldheid van den zo- 

 mer en het najaar van 1719 had veel overeenkomst met 

 die van 1826. De hitte was zoo groot, dat de ther- 

 mometer van 82 tot 90 fteeg. Deze drooge hitte onr- 

 wrong aan alle lage moerasfige gronden de nadeeligfte 

 uitwafemingen , te meer , daar er toen zoo weinig regen- 

 buijen vielen, als men nimmer had waargenomen. De 

 uitdampingen dus door geen' regen verhinderd of ner- 

 geploft , en de wateren niet vernieuwd of verfrischt 

 wordende, werd het water in grachten en regenbakken 

 ftinkend , . tervvijl het in de (Iroomen en binnenwateren 

 geheel groen ? vuil en vol zeewier was. Daarenboven 

 bleef de wind bijzonder (lil , en de lucht aanhoudend 

 helder; alle welke omftandigheden aan de ontwikkeling 

 der verderfelijkfte moeraslticht , die bij koele avonden 



tot 



(*^ De Febre^ A. 171920. (f) Diss. de morb. epid. A. 

 1719. VAN SWIETEN, Const. Epid. T. I. p. i. Comment, in 

 dphor. 



