( 230) 



opzwol , zoodat er hier en daar dijkbreuken en over- 

 ftroomingen plaars hadden. Daar zich nu het , op het 

 vochtige jaar 1747 volgende ^ drooge heete zomer van 

 1748, even als het jaar 1826, door verfchroeijing der 

 landen, zoowel als door kwade uitwafemingen der op de 

 gronden aangevoerde flijkftoffen onderfcheidde , zoo wer- 

 den de nadeelen daarvan voor de gezondheid in het vol- 

 gende jaar bijzonder blijkbaar uit de toen menigvukiig 

 plaats' hebbende ziekten. Geen wonder dus , dat hierop 

 te Amersfoort en langs den IJsfel in denzelfden koelen en 

 vochtigen zomer dysenteric heerschte, en dat er , in 

 1748, bij drooge hitte, vooral op lage gronden, be- 

 paaldelijk te en omftreeks 9 s Hertogenbosch , eene febris 

 anomala woedde, waarvan PRINGLE (*) , DEGNER (f), 

 en GRAINGER () de noodlottige gevolgen befchrijven, 

 tevens duidelijke bevvijzen aanvoerende 5 dat de ziekten , 

 na overftroomingen , zich meestal in een volgend jaar 

 vertoonen. GRAINGER zegt daarom : Multi febre 

 plane Batava corripiebantur do mi 5 quibus in Bel- 

 gio pepercerat morbus. Revera multis probare pos- 

 sem , quod occulto hie corpori inndias struens hos- 

 tis per multos menses iners latere queat" Waar- 

 mede het verhaal van BLANE () , aangaande het jaar 

 1809 , overeenkomt , zeggende : dat vele van dc En- 

 gelfche troepen het volgend jaar eerst tegen den herfst 

 de koortfen kregen , waarvan zij bij de landing in 



zee 



(/) Legerz. p. $3. (f) Hist. Dysenf. Cont. Ao. 1736 et 

 1747 48. () Hist' Febr. anoin^ Eat. Ao. 1748. Conf. VAN 

 DEN BOSCH, Fad. Ziekt. p. 92 141 261 seqq. Conf. c. A. KLOEK- 

 HOP, Opuscul. Medic. Traj, ad Rketn. 1747. () Med. and 

 Chir. Trans. T. XXX. p. 4. 



