(237 ) 



land en Overijsfel getroffen hebben, en de koortfen, 

 die in 1776 daarop zoo hevig woedden, dat toen niet 

 alleen Zuid-Holland en de drooggemalen gronden te 

 Bleiswijk) Berkel 9 Gouda , Boskoop en Delft 9 maar 

 ook Groningen, en voornamelijk Priesland , veel fterfte 

 ondervonden (*).' In de maand Mei 1774 werd het 

 IJ- water door eenen fellen -ftorm tiit het noordwesten 

 voor Sparendam tot eene biiitengewone hoogte opge- 

 ftuuwd, zoodat de hooilanden grootendeels onder water 

 geraakten , en bij het weder boven komen , in den aan- 

 volgenden warmen zomer van 1775, tot het ontftaan 

 van ziekten aanleiding gaven, die zelfs tot in 1776 

 voortduurden , waartoe intusfchen de herhaalde water- 

 vloed en vreesfelijke dorm in den akeligen nacht van 

 den 15 November 1775 ook had medegewerkt. Deze 

 verfchrikkelijke orkaan dreef het zeewater zoo zeer op 

 onze kusten, dat verfcheidene zeeweringen met gevveld 

 doorbraken en de akeligfte overftrooming en verwoestin- 

 gen te weeg bragten. In Holland werden de meeste 

 fteden door den ramp getroffen. Scheveningen, Petten^ 

 Medemblik , Enkhulzen , Hoorn , Am ft er dam , Zaan- 

 dam , de omitreken van Haarlem en Rotterdam onder- 

 vonden alle de onheilen en gevolgen van dezen waters- 

 nood. Deze aandoenlijke tooneelen namen zelfs in 1776 

 nog geen' gunftiger keer, daar men de hevige najaars- 

 koortfen , en de grootere fterfte , die er toen in Holland, 

 Groningen, Vriesland en Overysfel vooral op de 

 lage moerasfige landen bij Kampen, Zwol en Hasfelt (f ) 



plaats 



(*) VAN DEN BOSCH, 1. c. p. 159 en 178. THUESSINK 1. c. 

 (t) VAN DEN BOSCH, 1. c. p. 305. 



