(241 ) 



der binnenwateren , bij 'daaropvolgende drooge en heete 

 zoraers, voor de gezondheid der menfchen fchadelijk zijn 

 kunnen, dit heeft , behalve de vroegere epidemien , de 

 jongfte volksziekte ten duidelijkfte in haren geheelen 

 loop bewezen. Om dit gevoelen nader te ftaven , zullen 

 wij den loop der overftrooming van 1825 in verband met 

 den oorfprong en het verloop der epidemic van 1826 9 

 nader overwegen , hoewel wij in Hoofdft. I en IL daar- 

 over reeds medico-geographisch gehandeld hebben. 



Ten gevolge der overftroomingen van den 4 en 5 Fe- 

 br. i825endes doorbraaks in den zeedijk bij de Lemmer 

 en te Workum ftroomde de Zuiderzee naar het land om 

 Bolsward en Sneek , zoodat zich bet zeewater met dat 

 der meren mengde , en daarenboven vele flijkftoffen op 

 de lagere gronden ophoopte. Benoorden Harllngen brak 

 de zeedijk door , waardoor deze (lad ten deele en verder 

 de Biltpolder door de zee overftroomd werd. Meer dan 

 10,000 ftuks runderen verdronken, en van de 32 griete- 

 nijen 9 waaruit Vriesland beftaat . werden er 25 groote- 

 lijks met zout water beloopen, zoodat er bijna overal 

 gebrek aan drinkbaar water heerschte. In de Provincie 

 Groningen was dit ook , hoewel in minderen graad, het 

 geval. Te Delfzijl fpoelde de houten beer weg , en bij 

 Termunte viel een breuk in den dijk, waardoor de zoute 

 flijk- en kleiachtige wateren des Dollarts door den vloed 

 naar de lage landen om Groningen gedreven werden. Ook 

 de kleigronden ten noorden en bezuiden Appingedam , 

 tot de Oldambten geraakten , even als de lage veenderijen 

 twee tot vijf voeten onder water, zoodat het Doilartwa- 

 ter zich met dat der poelen , veenen , flooten en moeras- 

 fen vereenigde, die tusfchen dezen zeeboezem, Appinge- 



Q dam , 



