( 244 ) 



ziekte verklaarde te zijn , de gewone galacluige ziektc , 

 die hier in vroegere jaren zoo dikwerf gegrasfeerd heefr. (*) 

 Daar nu deze epidemien, zoowel in 1776 als in 1806, 

 1808, 1809 en 1820, door overftroomingen vvaren voor- 

 afgegaan , zoo mogen wij derzelver invloed , tot ver- 

 meerdering van fchadelijke uitwafemingen , uit flijk- , klei- 

 en gemengde zoute en zoete wateren , zoowel als door 

 bederf van drinkbaar water niet ontkennen. Volgens 

 BANGA (f) was deze conftitut. interm* ftation. in Fries- 

 land y federt den winter en het voorjaar van 1807 tot 

 den gematigden zomer van 1810 , als ook van 1822 tot 

 1825, bijzonder blljkbaar , waartoe de ftormen , vloeden 

 en regens van de maanden Januarij 1806, 8,9 en 20 

 ook het hunne zullen hebben bijgedragen. Want of- 

 fchoon deze watervloeden zich meest bepaalden tot Zee- 

 land , Utrecht, Gelderland en Braband, werden de 

 binnen wateren in Fries land en Groningen door den hoo- 

 gen (land der zee min of meer brak. De brakke wate- 

 ren en gronden in 1821 door regenbuijen dikwijls ver- 

 frischt en gezuiverd zijnde geworden , gaf dit aanleiding , 

 dat deze conftit. interm. zich overal eerst in 1822 her- 

 vatte en tot 1825 zelfs min of meer voortduurde. Deze 

 confiit. interm. flat, werd ook in Zeda?id en Holland 

 vvaargenomen , alwaar dezelve in 1807, vooral voor de 

 krijgsgevangene Pruisfen, Polen en Rusfen bijzonder ge- 

 vaarlijk was. {$) Voor zoo verre beide deze oorzaken 

 op andere moeras- en kleigronden der Nederlanden niet 

 kunnen plaats hebben, moet daaraan toegefchreven wor- 



den, 



(*) Staats-Cour., 21 Aug. 1826. (t) ^ c. , p. 8284. 

 ($) SEBASTAAN, /. c., p. 85. 



