C 107) 



eenkomende ziekten dier tijden niet bezig houden; in het 

 algemeen aanmerkende, dat al het wetenswaardige daar- 

 omtrent door BUCHNER is bijeenverzameld , en dat dezel- 

 ve geheel overeenkomen met die der volgende epide- 

 mien (*). 



Eerst met het Jaar 1667 werden dezelve meer alge- 

 meen! aan nattmrlijke oorzaken toegefchreven ; en hadden 

 indit jaar dezelfde oorzaken als in 1669. De lente en 

 het begin des zomers was in beide jaren koud, het ove- 

 rige des zomers buitengewoon en onmatig heet. In 1667 

 duurde de hitte flechts vier weken , in 1669 gedurende 

 de maanden Julij , Augustus, September en een gedeelte 

 van October, toen door de verandering van het weder, 

 regen , wind en afwisfeling van vvarmte en koude , de 

 ziekte eene catarrhale en rheumatifche complicatie aan- 

 nam. De droogte was fteeds buitengewoon, er viel geen 

 regen , of ten m in lie zeer weinig , het water was overal 

 flecht en bedorven, zoodat er algemeen gebrek aan goed 

 drinkwater was en dit water ook door de brouwers , 

 zonder eenige voorzorg tot bereiding van bier (dat toen 

 een gewone drank was) gebruikt werd. Het water , 

 dat in grachten en wallen bevat was , werd volgens 

 SYLVIUS en FANOIS nog meer bedorven , dewijl het zou- 

 te water zich met het zoete vermengde , waardoor de 

 ftadsgrachten met zoutachtige vuiligheden werden opge- 

 vuld. Uit fommige grachten droogde het water geheel 

 uit , welker ftinkende uitwafemingcn , alsmede die der 

 ftilftaande en rottende wateren en moerasQge gronden de 

 voornaamfte oorzaken der ziekte uitmaakten. Te Leiden 



fchij- 



C*) BUCHNER, t, a. pi. bl. 186 226. 



