C 104) 



der, het nerveufe, foporeufe en apoplectifche zeldza- 

 mer, althans minder gevaarlijk en minder doodelijk te 

 zijn geweest. Die van 1727^-36 heerschten in eenen 

 ligteren graad , en waren , volgens VAN SWIETEN , vol- 

 komen gelijk aan die van 1719; wij vinden , dat (alhoe- 

 wel in Amflerdam veel heviger als in 1826) dezelve 

 over het algemeen minder zinking- en zenuwachtig, min- 

 der door inftortingen en naziekten gevolgd , minder alge- 

 meen kwaadaardig en doodelijk geweest is. De ziekten 

 van 1742 48 verfchillen van de onze door mindere 

 kvvaadaardigheid , meerdere gastrifche en ontftekingachtige 

 verfchijnfelen , en hoewel het typheufe zich toen ook 

 reeds deed gevoelen , was echter het apoplectifche en 

 foporeufe minder algemeen en minder hevig , als volgen- 

 de meestal eerst na 6 of 8 voorafgegane aanvallen (*). 

 Die van 1760 63 waren minder algemeen en kwaadaar- 

 dig, minder met cholerifche en foporeufe, meer met 

 worm- en fltjmtoevallen vergezeld ; recidieven en naziek- 

 ten waren ook zeldzamer. Die van 17701776 waren 

 in het algemeen meer gal- en rotachtig, blijkens de me- 

 nigvuldigheid van fpruw, petechiae, miliaria , en hoe- 

 wel wij ook van zenuwachtige , catarrhale , rheumati- 

 fche , cholerifche, dyfenterifche, foporeufe en apoplecti- 

 fche 



(*) In wefirwil echter van de groote overeenkomst der beide epi- 

 demien moeten wij in de toepasfing van de waarnemingen van 

 PRINGLE en HOME op ons land voorzigtig zijn, dewyl deze leger- 

 ziekten waren en door het verfchil der volkeren en leefwijze gewij- 

 zigd werden. Immers de lijders waren veelal jonge, fterke, in berg- 

 acluige ftrekcn geborene foldaten, liefhebbers van fterke drankcn, 

 en die aan alle oorzaken tot ontfteking onderhevig waren; maag- , 

 darm- en hcrfenontfteking waren toen zccr menigvuldig. 



