C 103 ) 



Dan , even als men in den onmectbaren rijkdom der 

 bewerktuigde natuur geen twee voorwerpen, die volko- 

 men aan elkander gelijk zijn, zal vinden, zoo is het ook 

 met de ziekten ; alle, hoewel van dezelfde fmetttofte af- 

 hangende , hebben lets eigenaardigs en verfchillen in 

 hare bijzonderheden. Het verfchil van de vorige epi- 

 demien met die van 1826 te willen opgeven in de btj- 

 zonderheden , zou , daar de meeste gebrekkig en onvol- 

 ledig befchreven zijn , een ondoenlijke en mijns bedun- 

 kcns nutrelooze arbeid zijn. 



Naarmate van de hevigheid en aanhoudendheid der oor- 

 zakcn , de constitutio itationaria , veranderde leefwijze , 

 enz. , enz. , was de ziekte meer of min algemeen en 

 kwaadaardig en de verfchijnfelen verfchillend gemodifi- 

 ceerd. Zoo was de ziekte van 1667 op verre na zoo 

 algemeen en kwaadaardig niet als die van 1826, icbijnt, 

 volgens de gebrekkige befchrijving van SYLVIUS te oor- 

 deelen , meest flijmkoorts geweest te zijn , waarbij zich 

 fomwijlen galachtige verfchijnfelen voegden, en alhoewel 

 hij van plotfelinge fterfgevallen fpreekt, fchijnen apoplec- 

 tifche , foporeufe , dyfenterifche , cholerifche en alle an- 

 dere gevaarlijke verfchijnfelen en gevolgen der ziekte toen 

 zeldzamer te zijn geweest. Die van 1669, hoewel in 

 verfchijnfelen veelal met die van 1826 overeenkomende , 

 fclrijnt echter niet zoo algemeen, als zich meest tot- 

 Noord- en Zuicl-Holland bepaald hebbende , te zijn ge- 

 weest. Dezelve fchijnt zeer kwaadaardig , met meerdere 

 gal- en rotachtige , mindere zenuwtoevallen en inftortin- 

 gen vergezeld te zijn geweest. Dezelve duurde ook lan- 

 ger , als niet voor 1672 geeindigd zijnde. In de ziekte 

 van 1717 19 fchcen het galachtige en rotachtige zwaar- 



G 4 der. 





