( 253; 



den en opene kustcn , waar afwisfelende zee- en landwin- 

 den zonder tegenlland doorwaaijen , en de avondlucht dik- 

 wijls koud en guur op het over dag verhitte ligchaam 

 valt. Intusfchen was deze vernieuwing der lucht, door 

 verfrisfchende zeewinden , voor de gezondheid over het 

 algemeen heilzamer dan de meer ftilftaande dampkring 

 boven de lagere moerasfige gronden , waar dezelve meer 

 met miasmata bezwangerd bleef en dus in 1826 kwaad- 

 aardige koortfen verwekte. Daarom ondervond de Mar- 

 ne en de langs de Noordzee liggende plaatfen in de Pro- 

 vincie Groningen , zoowel als de vijf hoogere grietenijen 

 van Vriesland, gelijk wij in Hoofdft. I en II opgegeven 

 hebben minder ziekte dan de gemelde lagere ftreken. 

 Met regt ried dus de Kommisfie van Geneesk. Toevoor- 

 zigt te Groningen zoo zeer het vermijden der avond- 

 lucht tot afwering der ziekte aan , (*) daar koude avon- 

 den , de miasmata verdikkende , daardoor dubbeld nadee- 

 lig werken , gelijk de fchrandere THIJSSEN dit omftreeks 

 Amjlerdam en op de lagere dorpen van Holland ook wil 

 in acht genomen hebben; te meer daar de thermom. in 

 den nazomer van 1826 na den middag veeltijds van 70 

 tot 90 teekende , en tegen den nacht foms tot 40** en 

 50 daalde, hetwelk vooral nadeelig was voor geringe 

 landlieden, die over dag werkzaam , verhit en bezvveet 

 geweest zijnde , des nachts goede togtvrije woningen 

 dierven of boven vochtige kelders fliepen, zijnde daaren- 

 boven de morgen- en avondlucht kouder op het land , 

 dan in luwe en beflotene fleden. Juist zegt dus SANO 

 TORIUS : (f) in coetiofo acre prohibetur perfplratio , 



fibra 



(*) Staats-Cour., 26 Aug. 1826. ~ Ct) Mcd. Slat. Sect. II, 

 aph. 8. 



