(259) 



alleen door de nabijheid der lijders en derzelver bedorve- 

 nen ligchamelijken atmospheer kon aangedaan worden. 



Dit contagium werkt dus flechts plaatfelijk, gelijk het 

 terrestrifche miasma , dat uit moerasfen en ftaande wa- 

 teren opftijgt , alleen diegenen aandoet , die zich in der- 

 zelver nabijheid bevinden. Zoodanige bedorven zieken- 

 lucht 9 veel gekoold waterftofgas bevattende , bezwangert 

 dus den plaatfelijken dampkring daarmede , op dezelfde 

 wijze als zulks door de moeraslucht , ofTchoon in ruime- 

 re mate , plaats heeft. Op deze wijze komt het ons 

 waarfchijnlijk voor, dat de ongunftige algemeene lucht- 

 gefteldheid de ligchamen tot de ziekte voorbefchikt ge- 

 maakt en dat de fmetftof, door dienstboden en oppasfers 

 uit lagere ftraten overgebragt, aan de ontwikkeling der- 

 zelve op het hoogere gedeelte van de ftad Groningen 

 aanleiding gegeven hebbe. Bij welgegoede lieden , die 

 door de gewone rain kwaadaardige najaarskoortfen aange- 

 * tast zijn, en waar de lijders in ruime vooral bovenver- 

 trekken zindelijk liggen, en de reinheid bij het verfchoo-^ 

 nen , en zuiverheid bij het opruimen der drekftoffen in 

 acht genomen en het inademen der ziekenlucht vermeden 

 wordt, vreezen wij geene befmetting, maar bij opeenge- 

 pakte lijders in hospitalen, enge woningen en flaapplaat- 

 fen , waar de zieken door de huid weder vele fchadelijke 

 uitwafemingen van uitgeworpene floffen kunnen opnemen, 

 vooral bij het onzindelijk en armoedig gemeen, kan de 

 ziekte heviger en befmettelijk worden. Immers is het 

 niet on waarfchijnlijk , dat deze koortfen uit haren typus 

 interm. in. febr. cont. mat. overgaande en als ware het 

 den oorfpronkelijken typhus daarltellende , ook , even als 

 deze fmetftof kunnen uitbroeijen , gelijk het ons fteeds 



R a voor- 



