( 267 ) 



makerijen, niets nuttiger bevonden is" 5 dan het fpoedig 

 bezorgen van goed regenwater. Zoo verhaalt de laatfte: 

 dat deze koorts in een boerenhuis bleef aanhouden , 

 niettegenttaande alle middelen aangewend werden , en 

 niet ophield , voor dat men het huisgezin van goed re- 

 genwater had kunnen voorzien. Men kan dus in zooda- 

 nige ftreken de regenbakken nimmer te veel aanprijzen. 

 En zoo men de torenduiven affchafte, zoude men van 

 de kerkdaken het regenwater in ruime bakken kunnen 

 verzamelen, en dezelve van pompen ten gemeenen ge- 

 bruike kunnen voorzien. Zal dus de zomer, omdat de 

 natuur alsdan de beste voedfels oplevert, het gezondfte 

 jaargetijde zijn 3 dan behoort men daarvan ook een goed 

 gebruik te maken , en vooral bij heete drooge zomers 

 veel ligt ontfpannend verfrisfchend voedfel, groenten en 

 ooft te gebruiken > en niet liever goede weilanden voor 

 het vee , dan goede fnoestuinen voor zich zelve te heb- 

 ben. De falade is 's avonds gezonder dan de flurpdran- 

 ken met boterhammen. De pekelharing en ansjovis 

 met uijen is dienftiger dan fcharren of hardgerookte bok- 

 kings. Behalve deze zijn alle zuurachtige en ahtifcorbu- 

 tifche groenten hier dienftig, als de zuring, latuw , 

 andijvie , fpinafie , kervel , pieterfelie en waterkers , die 

 alle tegen fcheurbuik en faburrale koortfen nuttig zijn. 

 Het drinken van bedorven water , gebrek aan groenten , 

 zoovvel als het maagbedervend rooken en kaauwen van 

 tabak , waaraan de kustbewoners en matrozen doorgaans 

 verflaafd zijn , heeft het grootfte vermogen tot voort- 

 brenging van fcheurbuik. Schaarschheid van verfche 

 groenten , het gebruik van verlegen koren , van rottige 

 kaas en bedorven visch, werd, tijdens de belegering van 



Bre- 



