( 268 ) 



Breda , met regt, door VAN DE MYE (*) voor de oor- 

 zaak gehouden van de hevigheid der fcheurbuik , die 

 zich toen bij de ziekten der belegerden vertoonde. Dat 

 zich bij de meeste der door ons aangehaalde epidemien 

 ook worm-complicatien openbaarden , is grootendeels aan 

 deze zelfde oorzaken toe te fchrijven. De epidemifche 

 ziekten, door KLOEKHOF, DEGNER, VAN DEN BOSCH en 

 DE MAN befchreven , bevestigen , nevens de jongtte epi- 

 demic, deze waarheid. Het fpek dient met omzigtigheid 

 gebruikt te worden, daar SANCTORIUS reeds heeft waar- 

 genomen, dat het de ongevoelige uitwafeming vertraagt, 

 tervvijl PRINGLE het er daarvoor houdt, dat het fpoedi- 

 ger tot rotting overgaat dan ander vleesch , vooral wan- 

 neer het eene garstigheid of aanvankelijk bederf heefr 

 aangenomen , in welk geval het bij geringe ftanden tot 

 de galziekte aanleiding geeft. Hieruit laat zich ook ge- 

 makkelijk afleiden , hoe zich uit deze zaden de landziekte 

 veeltijds onder de uit Westphalen naar Holland overko- 

 mende arbeidslieden veelvulclig ontwikkelt ; zijnde de 

 vatbaarheid dezer lieden voor onze landziekten duidelijk 

 verklaard door onzen landgenoot BICKER (f). Hoeveel 

 voorts door warmte bedorven vleesch en visch tot voort- 

 brenging van kwaadaardige koortfen vermogen, daarvan 

 vindt men eene reeks van voorbeelden bij onderfcheidene 

 fchrijvers aangehaald. () Alle deze dwalingen in dieet 



ver- 



(*) De morb. popul. Bredan. A. 1627. (t) VerTiand. over de 

 ziekte der droogmak. in de Verh. van het Bat. Gen. te Rotterd. 

 IX D. CD JUL. CAESAR, De bel. civil., lib. II. FLAV. JOSE- 

 PHUS, lib. VIII, cap. 26. AVENZOAR, lib. Ill, tract. 3, cap. 4. 

 FORKSTUS, lib. .VI. obf. 26 et 29. THOM. ERAST. EPIST., Med. 7. 



