alsdan de koorts zelve ecn gevolg dezer kwalen was en 

 daarvan afhing (*). 



Eene nog grootere blaam hebben de verhardingen 

 van lever, milt en darmfcheilsklieren aan de chinine ge- 

 geven 3 maar met gecn meerder regt. Dan hoe kan men 

 aan de chinine het voortbrcngen van verhardingen toe- 

 fchrijvcn , daar deze evenzeer bij vorige epidemien wer- 

 den waargenomen , dezelve evenzeer (zoo niet meerder) 

 aanwezig waren , hetzij men de chinine al of niet gebe- 

 zigd had; daar de chinine alleen de koortsverdrijvende 

 kracln der kina bevat , en in gevallen van gevaarlijke 

 koortfen , alleen de koorts , maar niet de ftoffelijke oor- 

 zaak der koorts wegneemt ; deze integendeel blijft in het 

 ligchaam huisvesten, en wanneer, door eene aanhouden- 

 de onderdrukking der (hoewel verkeerde) pogingen der 

 natuur, deze ftof niet ontlast wordt, moet dezelve 

 noodzakelijk zich ten laatfte nederzetten in de plaatfen 

 van zuivering des ligchaams , in de klieren der buiks- 

 ingewanden. 



Op welk eene wijze het chinine-zQ\\t per se verftop- 

 pingen en waterzucht konde voortbrengen , is moeijelijk 

 te begrijpen. Dat zoodanig iets door de kina kan ver- 

 oorzaakt worden, is af te leiden, doordien dezelve, in 

 eene groote hoeveelheid gegeven zijnde , de maag en in- 

 gewanden bezwaart en zoo in deze eenen tegennatuurlijken 

 toedand vcrvvckken kan, hetgeen men geenszins van de 

 chinine zeggen kan , als hetwelk in zeer kleine giften 

 genoegzame kracht uitoefent; bovendien heeft de onder- 

 vinding geleerd, dat dit gevoelen onwaar is, De mc- 



nig- 



() ACKER STRATING 1. c. p. 148, 



