( 316) 



heer haalden, wannecr de ziekte reeds eene zulke fchrik- 

 barende hoogte bereikt had, en zoodanige verwoestingen 

 in her Jigchaam had aangerigt , dat alle middelen vruch- 

 teloos waren. Sommigen wilden de voorgefchrevene 

 middelen niet geregeld gebruiken , anderen kon men de- 

 zelve niet binnen krijgen. Alle deze oorzaken verge- 

 leken met die , welke vvij bij de recidiven zullen opge- 

 ven, zullen voldoende zijn , ter verklaring van den dik- 

 wijls ongelukkigen afloop der ziekte. 



Wanneer de koorts aanhoudend en het gevaar dringend 

 was , moest men zich door geenerhande verfchijnfelen of 

 complicate (b. v. gedtirige braking, maag of buikpijnen , 

 ijling, bewusteloosheid enz.) van het voortdurend ge 

 bruik der /. chin, doen affchrikkcn , dewijl men daarvan 

 naderhand geene kwade gevolgen kon befpeuren ; alleen 

 zorgde men dat het zweeten niet belet , de ontlasting 

 door lavementen bevorderd , de ziekte tevens naar des- 

 zelfs aard behandeld en de /. chin, zoo veel mogelijk bij 

 de geringfte koortsverheffing gegeven werd (*). Verre 

 de meesten bekwam het , zelfs in het begin van den aan- 

 val gegeven , zeer wel ; in we^rwil van alle onzuiverhe- 

 den en ziekelijke gedeldheid der buiksingewanden en der 

 vochten , werd het doorgaans wel verdragen en met nut 

 gebruikt. 



In 



(*) De meesten ftemmen liiermede volkomen overeen. Zie TIIIJS- 

 SEN, de Herfstkoortfen van 1826, bl. 55. Jferftag van de te Gro 

 ningen waargenomene ziekten, bl. 70, 71. FRICKE, Bericht uber 

 feine Reife nach Holland , u. f. w. S. 30, 31. JORRITSMA, yer- 

 flfig, bl. 14. HIPPOCRATES, Magazyn, D. VII. 3. bl. 260. G. A. 

 STRATING, Diss. Med. inattg. de Cinchon., Chin., etc. 46.11.99. 

 SASSE, Gedachten over den aard en behandcling der ziekte ,\)\,6i 



