(74) 
vijf jaren zoude behoeven om van Londen naar Rome te 
geraken, en toch weten wij stellig, dat preBBEL in 1619 
een mikroskoop bezat, terwijl het eerst in 1622 te Parijs, 
in 1624 te Rome, ja niet vóór 16838te Keulen *) bekend 
werd. Wanneer wij nu hierbij bedenken, dat preBBEL een 
man was, die teregt of te onregt in dien tijd eene groote 
vermaardheid genoot, dan kan het ons minder verwonderen, 
dat het mikroskoop in den winkel der nederige Middel- 
burgsche brillenslijpers veel langer is verborgen gebleven, 
en dat het de namen van algemeen bekende en gevierde 
mannen behoefde, om zijne intrede in de eigenlijk gezegde 
wetenschappelijke wereld te doen. Zij gaven er een aan 
Prins MAURITS; doch de eigenaardige praktische rigting van 
den geest, welke dezen kenmerkte, kon hem het mikroskoop 
weinig hooger doen schatten, dan wij thans het kaleido- 
skóop doen, en, ofschoon hij de uitvinders niet onbeloond 
liet, zoo kon het in zijn oog slechts eene aardige verma- 
kelijke uitvinding zijn, maar niets meer. Geheel anders was 
het eenige jaren later met den verrekijker. Daarin ontdekte 
de krijgsoverste dadelijk een gewigtig hulpmiddel, om den — | 
vijand op verren afstand te kunnen verkennen; het was 
voor hem een nieuw wapentuig, en het is bepaaldelijk als 
zoodanig, dat de verrekijker. hier te lande het eerst werd 
aangewend. Aan cALIL=I komt de roem toe van hem naar 
den hemel te hebben gekeerd, om de zich daaraan in vreed- 
zame orde bewegende ligchamen gade te slaan. 
Wat het tijdstip aanbelangt, waarop dit mikroskoop aan 
Prins maurits heeft kunnen gegeven worden, zoo zoude men 
kunnen vermoeden, dat dit in 1605 heeft plaats gehad, 
omdat hij toen werkelijk in Zeeland geweest is, alwaar een 
vrijleger op last der staten werd uitgeschreven. f) ‘Ken aan- 
*) LerBNitz, Otium Hannov. p. 185. 
t) Zie Aanmerkingen op het IXde deel van wAGENAAR'S Vader]. Hist. 
bl. 89, aanmerk. op bl. 182. 
iden «ar 
