(72) 
van anderen, die hij op zijne beurt geloofde, gehgord had. 
Hadden hij of die anderen inderdaad willen misleiden, dan 
hadden zij de uitvinding geantidateerd, in stede van haar 
twee jaren later te stellen, dan zij werkelijk heeft plaats 
gehad. Dat BoreeL in dit opzigt gedwaald heeft, vermin= 
dert. onzes inziens nog in niets zijne geloofwaardigheid, 
waar hij spreekt van personen en zaken, die hij verklaart 
zelf gezien te hebben, en waarmede hij beter dan iemand 
anders, wiens getuigenis daarover kan worden ingeroepen, 
bekend was. q 
Onder de in geregtelijken vorm afgelegde getuigenissen, 
welke in het boekje van PETRUS BORELLUS *) gevonden worden, 
is er een, behelzende, dat reeds in 1590 door zACHARIAS 
JANSSEN korte kijkers, namelijk van 15 of 16 duimen lengte 
zijn uitgevonden, onder bijvoeging, dat twee daarvan aan 
Prins MAURITS en aan den Aartshertog ALBERT zijn gegeven. 
Eerst veel later, voegde de getuige, zijnde JOHANNES, de 
zoon van ZACHARIAS er bij, namelijk in 1618 hadden zijn 
vader en hij de lange kijkers uitgevonden, waarmede men 
de sterren en de maan beschouwde. In het Latijn, waarin 
het geheele boekje van BorELLUS geschreven is, en welligt 
ook in de oorspronkelijke van wege den raad opgemaakte 
stukken, worden die korte kijkers, even als de lange, tele- 
scopia genoemd. Blijkbaar echter bedoelde de getuige twee 
verschillende soorten van werktuigen. Wanneer men nu, in 
de geschriften van de eerste helft der zeventiende eeuw, te- 
leskopen en mikroskopen telkens door dezelfde benamingen 
vindt aangeduid, van: kijkers, oogglazen, in het Latijn oew- 
laria, in het Italiaansch occhiali, dan wordt het waarschijn- 
lijk, dat de door den getuige bedoelde korte kijkers, welker 
lengte nagenoeg geheel beantwoordt aan die van het mi- 
kroskoop, dat BOREEL later bij DREBBEL zag, zamengestelde 
*)L. ec. p. 68. 
EEEN EPN 
