(61) 
in Engeland, dit onderwerp vele natnuronderzoekers heeft 
bezig gehouden, sommige, om twijfel op te werpen tegen het 
werktuigelijk boren door Pholaden, andere, om het als be- 
wezen te doen aannemen. Geen van allen echter schijnt 
kennis gehad te hebben aan de zoo beslissende waarnemin- 
gen van onzen landgenoot. Ware zulks het geval geweest, 
het geschrijf zou vrij zeker door velen terug gehouden, of 
eene oordeelkundige wederlegging hunner theoriën onnoodig 
gemaakt zijn. 
Geen enkel dezer geschriften mijne overtuiging hebbende 
doen wankelen, dat LEENDERT BOMME met juistheid heeft waar- 
genomen, en zijne waarneming met oordeel heeft te boek 
gesteld, acht ik te kunnen volstaan met aanwijzing der 
bronnen, welke over dit belangrijk onderwerp ter mijner ken- 
nis zijn gekomen. *) 
Over den invloed echter, die de snuit, zoo als hij door hem 
genoemd wordt, of wel de hals uitoefent op den steenen 
koker, waardoor de Steenworm met de zee gemeenschap houdt, 
treedt hij in geene verklaring. Doch hierin staat hij groo- 
tendeels gelijk met allen, die na hem schreven en door mij 
hebben kunnen geraadpleegd worden. Rogertson beroept zich 
wel bij de Fransche Akademie op zijne uitlegging van de 
werktuigelijke wijze, waarop de Pholaden met schelp, voet 
en hals steenharde ligehamen doorboren. Doch in zijne Ver- 
handeling zelve vind ik alleen bewijzen voor de werktui- 
*) Men vindt ze grootendeels bijeen verzameld door Dr. GEORGE JOHN- 
STON, in zijne Minleitung in die Konchyliologie, oder Grundzüge der Natur- 
geschichte der Weichthiere; herausgegeben und mit einer Vorrede einge- 
leitet von Dr. H. G. BRONN, zweite lieferung. Stuttgart, 1858. 8°, pag. 
144162, 
Waarbij ik nog meen te moeten voegen: 
1°. On the Terebrating Mollusca, bij wirLiAM CLARK, ESQ. in the 
Annals and Magazine of’ Natural History (Second Series.) N°. 25. Ja- 
nuarij 1850. pag. 6 en volgg. 
2°, On the Pholadidae, bij wirrram Cr ARK, EsQ. in the Annals and Ma- 
gazine etc, N°, 35. November 1850. pag. 313 en volgg. 
