(18) 
als in Noord-Holland, een niet onaanmerkelijk gedeelte des 
bodems, niet door kunst droog gemalen, op eene vrij groote: 
diepte van l à 2 ellen onder de oppervlakte der zee; niet 
alleen tijdens vloedhoogte, maar zelf tijdens de eb. Ten 
tweede is het bekend, dat men in die streken, waar de 
landen door watermolens droog gehouden worden, zich ge- 
noodzaakt heeft gezien het peil, bepaaldelijk het zomerpeil, 
allengs te verlagen. Zoo vindt men aangeteekend, dat de 
‚watermolens, wier uitvinding omstreeks het jaar 1445 wordt 
gesteld, reeds in 1452 werden gebezigd, tot droog houden 
der landen om Enkhuizen. In 1616, dus 164 jaren later, 
moest men het zomerpeil 2 Nederlandsche duimen lager, 
en het winterpeil 5 duimen hooger aanslaan, dan het vroe- 
gere merk; en in 1732, dus na verloop van wederom 116 
jaren, was men genoodzaakt het zomerpeil op nieuw 11 
duimen te verlagen. Het is den Heer HARTING onbekend, 
of dit peil in lateren tijd nog meer verandering heeft on- 
dergaan, iets, waaromtrent de leden der Akademie, die zich 
met den waterstaat bezig houden, vermoedelijk eenige in- 
lichting zullen kunnen geven. Ten derde herinnert de Heer 
HARTING de welbekende omstandigheid, dat de geheele west 
kust van ons vaderland zich eertijds verder in zee heeft 
uitgebreid; waaromtrent hij de plaatsing der kerk te Sche- 
veningen en de overblijfselen aanvoert van oude gebouwen, 
thans onder de zee bedolven, zoo als de Brittenburg, de 
ruïnen der stad West-Capelle, die van den Nehalennia- 
tempel bij Domburg, die van de oude kerk bij Calantsoog 
enz. Ten vierde worden de veranderingen aangevoerd van 
de hoogte der zee, in verhouding tot het Amsterdamsche 
peil. Reeds de waarnemingen van ervoums strekken daar- 
van tot bewijs, en laatstelijk bragt Arpwian de verandering 
van den waterstand van het IJ, in verhouding tot het 
A. P, ter toetse. Dit A. P. dagteekent van 1545. De 
registers van den dagelijkschen waterstand zijn van het 
