(136 ) 
lossing met ijzerkies. Sommige ijzerhoudende bronwateren 
zetten in de houten afvoeringsbuizen kristallen van ijzer- 
kies af, en in de nabijheid van staalbronnen, die koolzuur 
ijzeroxydule en zwavelzure natron bevatten, is de grond 
met iĳzerkies bedeeld. In eenen boom, waardoor een iĳzer- 
houdend water zich eenen weg gebaand had, hadden zich 
de bedoelde kristallen insgelijks gevormd. 
Om deze reden is het zwavel-ijzer zoo dikwerf het zoo- 
genaamd verertsingsmiddel van organische overblijfselen. Zoo 
komt het vooral voor in vele kleischiefers, liaskalk, lias- 
schiefers en kleiachtige rotssoorten, zoo als in de Oxford- 
klei. Zoo vindt men het iĳzerkies in het binnenste der 
schelpkamers van onderscheidene Cephalopoden, als Ortho- 
ceratiten en Gomtatiten, en in Ammoniten. Even als het 
kieselzuur, volgt het ijzerkies de organische stof tusschen 
de lagen der schalen. Eene Avicula inaeguivalvis heeft eene 
schaal geheel door ijzerkies gevormd, en vele Ammoniten 
zijn als door een harnas daarvan volkomen bekleed. Ook 
verschillende deelen van planten zijn daarmede geheel over- 
trokken. En niet alleen wordt de genoemde ijzerverbinding, 
maar ook eene andere alzoo gevormd, namelijk het zwavel- 
zink, dat men op het hout in een verlaten bergwerk gevonden 
heeft, ontstaan door de werking van het hout op zwavel- 
zuur zinkoxyde. Het voorkomen van het ijzerkies in steen- 
en bruinkolen kan dus geene verwondering baren. 
Deze delfstof is in tweederlei toestand in de kolen aan- 
„wezig: of zij is zeer vast en bestendig, weinig verander- 
baar onder gewone omstandigheden, of, zoo als het straal- 
kies, zeer veranderbaar. Het is niet tegen vochtige damp- 
kringslucht bestand, en er wordt zwavelzuur ijzer-oxydule 
en oxyde gevormd. De epigenie-kristallen leveren een ander 
voorbeeld van oxydatie van eene oorspronkelijke zwavel-_ 
ijzersoort. Deze oxydatie gaat gepaard met temperatuurs- 
verhooging, die in groote hoeveelheden steenkool plaats 
