ë 
(137 ) 
hebbende, voldoende is om deze te doen ontbranden. De 
steenkolen met dit ijzerkies bedeeld, vertoonen andere 
eigenschappen als de gewone. De vastheid en zamenhang 
worden zeer verminderd; de lagen en deeltjes worden van 
elkander verwijderd, en zij vervallen soms tot schilfers en 
poeder. Zij zijn soms met kristalnaaldjes bedekt. Zoo vormt 
het ijzerkies ook op de vuursteennieren uit de krijtfor- 
matie gipskristallen, en geeft de aluminite bitumineuse 
aanleiding tot de vorming van zwavelzure aluinaarde en 
zwavelzuur ijzeroxyde, en soms heeft ook hier ontvlamming 
plaats. 
Bij de steenkolen heeft de ontbranding plaats, als zij 
losgebroken met de lucht in aanraking komen, en het 
‚meest als deze vochtig is. In schepen of andere bewaar- 
plaatsen vochtig geworden, broeijen en ontvlammen zij, en 
daarop gebragt water vermeerdert in het begin den brand. 
Deze steenkoolsoort behoort gelukkig tot de zeldzamere, - 
en de spreker heeft het daarom van belang geacht, haar 
te onderzoeken. ' 
De door den spreker onderzochte, die tot de van zelf 
ontbrandende behoort, moet onder de pechsteinkolen gere- 
kend worden. Het spec. gew. daarvan is 1,2045, en in 
dit opzigt komt zij het naast bij die van Jarrow, New- 
castle en de Duitsche schilferkolen van LAMPADIUS. Zij be- 
staat niet uit eene zamenhangende massa, maar uit zeer 
los op elkander gelegene lagen, waartusschen eene dunne 
laag van iĳzerkies geplaatst is, grootendeels reeds geoxy- 
deerd en in een bruingeel poeder, uit zwavelzuur ijzer- 
oxydule en oxyde en basisch zwavelzuur ijzeroxyde zamen- 
gesteld, veranderd. Dit geel poeder bedekt de steenkool ook 
uitwendig, en waar dit inwendig gezien wordt, daar schil 
fert de steenkool en vervalt tot grootere en kleinere stuk- 
jes en zelfs tot een grof poeder. Aether lost uit deze steen- 
kool 2,60 pCt. eener hars, die voor deze soort karakteres- 
