pen EEE EE Ee 
tanden iet Min oe hoeken ak Siren an nn 
« 
( 151) 
onderstelling, dat de duinen der Vlaamsche, Zeeuwsche en 
Hollandsche kusten, gevormd uit het zand, door de zee 
opgewoeld en door de winden te zamen gewaaid, niet ont- 
staan zijn op de plaats waar men ze thans aantreft. De 
gronden welke zij overdekken, en hunne eigenschap om, 
door de heerschende westelijke winden, altijd Oostwaarts 
voortbewogen te “worden, als ’t ware voort te rollen, tot 
zoolang (met tusschenkomst van den mensch) de plan- 
tengroei ze bevestigt, maken deze vooronderstelling bijna 
tot zekerheid. 
Bij dit langzaam voortrollen van de duinen naar het 
oosten toe, en bijeen daarmede gepaard gaande ontstaan van 
eene enkele zamenhangende dijk die, gelijk de historie zegt 
en de plaatselijke gesteldheid ten duidelijkste aantoont, ten 
langen leste één’, misschien meer Rijnarmen heeft gestopt, 
moest het zoetwater langzamerhand de overhand verkrijgen. 
De zee achter deze duinen gelegen, moest al meer en meer 
brak water worden en dus ongeschikt ter bewoning voor 
weekdieren van de groote zee. De schelpen, die in deze 
bovenlaag van het zeezand van het Haarlemmermeer en 
elders voorkomen, maken die praesumtie tot zekerheid, want 
hier verdwijnt Cardium edule dan ook genoegzaam en wordt, 
bijna uitsluitend, vervangen door F'rigonella piperita. 
… Findelijk kwam er bij het aanhoudend voortschuiven der 
duinen een tijd, waarin de Noordzee geheel en al van 
deze zeegolf wierd afgesneden. De Rijn bleef zich even- 
wel daarin ontlasten, veranderde het brakke water in ge- 
heel zoet water, en vond daar genoegzame rust, om zijne 
vette klei te laten bezinken. 
Men vindt dan ook het zand met brakwaterschelpen in 
het Haarlemmermeer overdekt door eene laag klei, die 
kenteekenen draagt van uit zoet water te zijn bezonken. 
Hoezeer een dergelijke zamenloop van omstandigheden 
den plantengroei bevordert, en welke verbazend groote hoe- 
