(155 ) 
ger over de zoogenaamde electrische biologie en het dierlijk 
magnetismus in het algemeen gedaan had, konden slechts 
de stelling, die ik steeds voor de eenig ware heb gehou- 
den, versterken, dat bij al deze proeven de woorden elec- 
triciteit en magnetismus op eene grove wijze misbruikt 
worden, en de daarbij plaats hebbende verschijnselen alle 
in het gebied der physiologie of ook der psychologie be- 
hooren, en alleen door deze verklaard kunnen worden. 
Zij berusten, volgens mijn inzien, allen op het verschijn- 
sel, dat, door de eene of andere mechanische werking, de 
werk- of zintuigen der menschen, gedeeltelijk of geheel, ín 
dien staat verplaatst worden, waar de willekeurige bewe- 
gingen geparalyseerd zijn of ophouden, en de onwillekeu- 
rige zich uiten, zoo als wij dit in droomen, bij sonnambulen, 
in den bewusteloozen staat bij ziekten enz. zien. 
Om zijn doel bij deze proeven, met meer zekerheid te 
bereiken, heeft men de fraaije woorden van electriciteit, 
magnetismus of allerlei andere middelen te baat genomen, 
ten einde den moreelen invloed, dien men op de groote 
menigte der ligtgeloovigen wil uitoefenen, te verhoogen; 
niet berekenende, dat juist al de verschijnselen, welke bij 
proeven van dien aard te voorschijn komen, in het geheel 
niet passen op die, welke bovengenoemde natuurkrachten 
vertoonen. Want de woorden electriciteit, magnetismus, 
galvanismus hebben voor den man der wetenschap eene 
bepaalde beteekenis, en zoo lang hij niet, door wetenschap- 
pelijke proeven, eene wijziging van diergelijke krachten, 
door het dierlijk ligchaam voortgebragt, kan aantoonen, 
moet hij ook aarzelen, haar afzonderlijk bestaan aan te 
nemen. Deed hij dit, zoo zoude hij ook aan de werking 
van dit dierlijk magnetismus moeten toeschrijven het gezag, 
hetgeen de verschillende menschen of dieren over elkander 
uitoefenen, en den dierentemmer in de rij der magnetiseu- 
__ ren plaatsen. 
