( 85 ) 



den stoom veroorzaakt ; bij de tweede wijze heeft men de drukking 

 van den dampkring te overwinnen. En alle deze beletselen overwon- 

 nen zijnde , is de overblijvende stoomspanning die , welke aangenomen 

 wordt de machine te doen werken. Bij zoogenaamde werktuigen van 

 lage drukking , bij welke de stoomspanning in den ketel slechts weinig 

 boven de temperatuur der drukking van den dampkring verheven is , 

 moet de verwijdering van den stoom uit eenig gedeelte van den cilinder 

 noodwendig door condensatie plaats hebben , vermits de sloomspan- 

 ning in den cilinder doorgaans reeds minder geworden is, dan die van 

 den dampkring , en dus niet zoude kunnen ontsnappen. 



Bij zoodanig werktuig is de doorgaande rekening, dat de overblij- 

 vende nuttig werkende stoomspanning in den cilinder, ongeveerde helft 

 bedraagt van die, waarop zij in den ketel is gebragt. 



De middellijn van zoodanigen stoomcilinder van lage drukking moet 

 dan zeer groot genomen worden , als er eene uitwerking van eenig be- 

 lang wordt vereischt. Bij de stoom werktuigen van zoogenaamde 

 hooge drukking wordt de stoom tot veel hooger temperatuur gebragt , 

 zoodanig , dat deszelfs spanning met de drukking van eenig veelvoud 

 van den dampkring evenaart , waardoor de ontsnapping van den stoom 

 uit den cilinder onmiddellijk kan plaals hebben , blijvende er alsdan nog 

 eene aanmerkelijke stoomspanning , doorgaans gelijk aan | van de oor- 

 spronkelijke spanning in den ketel over, waardoor de middellijn van den 

 stoomcilinder veel kleincr kan genomen worden , om dezelfde bepaalde 

 uitwerking te verkrijgen. Ook wordt de toestel van condensatie 

 met de zoogenaamde luchtpomp niet noodig. Doch op welke wijze 

 de inrigting van het stoomwerktuig ook zij , altoos blijft , als boven , 

 het product van de nuttig werkende stoomspanning op elke vierkante 

 eenheid van den stoomzuiger , met het oppervlak van den stoomzuiger 

 in genoemde eenheid uitgedrukt , en met de snelheid in zekeren bepaal- 

 den tijd , de maat van het werktuig. 



Als eenheid van deze maat , is door de Engelsche werktuigkundigen, 

 BOLTON en AVATT, eenen vasten arbeid aangenomen, die nog steeds het 

 vergelijkend vermogen der machine bepaalt , namelijk een gewigt van 



