lager; hierdoor worden de tegenstanden der beweging in evenredigheid 

 minder, naarmate de helling eene kleinere hoek met den horizont 

 maakt , zoo zelfs , dat die tegenstand = wordt , als de hoek van 

 helling van het rad met den horizont = aangenomen wordt , of dat 

 dit rad horizontaal is, en waardoor bij deze laatste de middelpunt- 

 schuwende kracht uitsluitend de beweegkracht wordt. 



Maar de middelpuntschuwende kracht is geen op zichzelve bestaand 

 vermogen , dezelve is slechts de uitwerking van eeue krachtsaanwen- 

 ding , die toeneemt in reden van die krachtsaanwending. Het moge 

 dan waar zijn , dat een horizontaal rad geene , of een zeer geringe 

 krachtaanwending noodig heeft, om bij hetzelve eene rondgaande be- 

 weging daar te stellen; zoodra echter uit die rondgaande beweging 

 eene middelpuntschuwende kracht wordt ontwikkeld , zoo dringt het 

 water, dat in het midden van het horizon tale rad verzameld wordt, 

 naar de buitenzijde , ontmoet aldaar de tegenstand van de drukkende 

 kolom van het buitenwater , waartegen hetzelve moet indringen. 



Die tegenstand moet door het oorspronkelijke vermogen overwonnen 

 worden, en is afhankelijk van de hoogte van drukking van het buiten- 

 water , en het oppervlak van de schoepen van het horizontale rad , 

 waarop de drukking plaats heeft. Bij de staande schepraderen werkt 

 de middelpuntschuwende kracht op dezelfde wijze om het water van de 

 schoepen te doen loopen , terwijl gedurende de beweging die schoepen 

 het water gedeeltelijk opligten en dus den afloop bevorderlijk zijn, 

 waardoor eene grootere massa bij elke omwenteling kan worden mede- 

 gevoerd , dan wel bij de horizontale raderen plaats heeft ; bij welke 

 laatste het water , op eene meer beperkte wijze , bij het midden van 

 dit rad wordt ingestort, hetgeen alzoo de volledige toevloeijing verhin- 

 dert , en de horizontale raderen ongeschikt doet zijn , wanneer het er 

 op aankomt om eene groote massa water op te voeren. Bij het 

 staande scheprad werkt de middelpuntschuwende kracht onmiddellijk 

 en loodregt tegeu het bovenwater, waarin het benedenwater moet drin- 

 gen ; bij het horizontale rad daarentegen werkt die kracht langs de 

 geheele oppervlakte van het rad , en moet dus verder langs eenen 

 9 



